AutoCAD çizimlerinde ve çıktılarında ölçek.
 |
Yazar | Prof. Dr. Günay Özmen |
| Mesleği | İ.T.Ü. İnşaat Fakültesi | |
| Yapı Anabilim Dalı | ||
| Bilsar Yön. Kurulu Bşk. | ||
| Yazar |
Bilindiği gibi, AutoCAD çizimlerinde ölçek kullanılmaz. Çizimler gerçek boyutlar kullanılarak geliştirilir ve ölçek, çıktı sırasında belirlenir. Bunun için File menüsünde Plot… komutu kullanılmaktadır. Bu durumda ekrana Plot ileti kutusu gelir, Şekil 1. Bu ileti kutusunun Plot Settings sekmesinde bulunan Plot scale bölümü altında bulunan, mm ve units kutucuklarındaki değerler uygun biçimde düzenlenerek istenen ölçekte çıktı alınması sağlanır.
Şekildeki örnekte, çizimin her 10 biriminin çıkışta 1 mm olarak görünmesi sağlanmıştır, yani 1=10 bağıntısı kullanılmıştır. Kullanıcı tarafından seçilebilen çeşitli birimlere (m, cm veya mm) ve ölçeklere (1/100, 1/50 veya 1/20) karşı gelen Plot scale bağıntıları Tablo 1’de gösterilmiştir.
Kullanıcı tarafından seçilen birimlere ve çıktı ölçeklerine bağlı olarak, bazı durumlarda, çıktı sonuçları istenilen nitelikte olmayabilir. Çıktıları uygun hale getirmek için, bazı AutoCAD komutlarında ve sistem değişkenlerinde, belirli değerlerin kullanılması gerekmektedir. Bu komut ve değişkenler aşağıda sıra ile açıklanmıştır.
Yazı yüksekliği (Text height)
Uygulamada, çıktılardaki yazıların belirli yüksekliklerde olmaları istenir. Bunu elde etmek için de, çizimde belirli yazı yüksekliği (text height) değerleri kullanmak gerekmektedir. Bu değerler, kullanıcı tarafından seçilen birimlere ve ölçeklere bağlıdır. Örnek olarak, çıktıda h=3 mm yazı yüksekliği elde etmek için, çizimde kullanılması gereken Text height değerleri Tablo 2’de gösterilmiştir.
Başka herhangi bir h yazı yüksekliği elde etmek için, çizimde kullanılacak Text height değeri, Tablo 2’de verilen değerleri h/3 ile çarparak elde edilebilir.
Tarama ölçeği (Hatch scale)
Tarama yapmak için kullanılan Hatch komutu çalıştırıldığında ekrana Boundary Hatch and Fill ileti kutusu gelmektedir, Şekil.2.
Bu ileti kutusundaki çeşitli seçenekler kullanılarak, tarama özellikleri düzenlenebilir. Ancak Scale kutucuğundaki değer uygun olarak seçilmediği takdirde, çıktıdaki tarama ya çok sık veya çok seyrek görünebilir. Çeşitli birimler ve ölçekler için önerilen Hatch scale (Tarama ölçeği) değerleri Tablo 3’de gösterilmiştir.
Boyutlandırma ölçeği (Dimscale)
Bilindiği gibi, AutoCAD çizimlerinde boyutlandırma işlemlerini gerçekleştirmek için Dimension menüsü (veya Command satırında Dim komutu) kullanılmaktadır. Boyut (Dimension) nesnelerinin çeşitli özelliklerini düzenlemek için de çok sayıda sistem değişkeni vardır. Bu değişkenler arasında en önemli olanı Dimscale (Boyut ölçeği) değişkenidir. Boyut nesnelerinin çıktılarda uyumlu bir görünüm sergilemeleri için Dimscale değişkenine atanması uygun olan değerler Tablo 4’te gösterilmiştir.
Çizimler geliştirilirken, Dimscale değişkenine Tabloda önerilen değerlerden biri atandıktan sonra, istenirse diğer sistem değişkenleri de kullanıcının uygun göreceği biçimde düzenlenebilir.Çizgi tipi ölçeği (Ltscale)
Bilindiği gibi, AutoCAD yazılımında çok sayıda çizgi tipi vardır, (dash, dash dot, dot….). Bunların aralıklarını belirleyen Ltscale sistem değişkeni uygun olarak seçilmezse, çıktılarda ya düz çizgi gibi, yada çok seyrek aralıklı olarak görünebilirler. Değişik çizgi tiplerinin çıktılarda makul bir görünüm sergilemeleri için Ltscale değişkenine atanması uygun olan değerler Tablo 5’te gösterilmiştir.
Editörün Notu:Sn Prof. Günay Özmen, benim İ.T.Ü. Mimarlık Fak. Y. Lisans AutoLISP ders hocamdır ve Autocad özelleştirme konusunu beyinlerimize ilk eken kişidir. Bu gün bu geldiğim noktayı kendisine borçlu olduğumu söylemekten gurur duyarım ve kendisine bu yazı için çok teşekkür ederim.Orhan Toker
Rastgele bir yazı
11519 defa okunmuş Bu hafta: 115 defa okunmuş Bugun: 12 defa okunmuş Son okunma: 17 May 2008, 17:28
AutoCAD
(7 oy, ortalama: 4.43)
Loading ...
Loading ...
28 March 2006, Tuesday 10:42
[…] “Layout Settings” sekmesindeyse kağıdımızın ebatlarını, duruş şeklini, kağıda neyin basılacağı gibi seçenekler bulunmaktadır. Bu kısım AutoCAD® “Plot…” penceresinin benzeridir. “Paper Size” bölümünden çıktı alacağımız kağıdın büyüklüğünü seçiyoruz. Kağı boyutu seçimi cihazınızın sürücüsüyle doğrudan ilintidir. Cihazınızın desteklediği kağıt boy ve tiplerinin hepsi bu listede çıkacaktır. Daha sonra “Drawing Orientation” bölümünden kağıdımızın yatay yada dikey duruşunu seçiyoruz. Burada kağıdınızın geliş gidiş yönünü Y ekseni, cihazın kafasının geliş gidiş yönünü X ekseni olarak kabul edin. Kağıdı “Landscape” seçeneği ile yan çevirdiğinizde eksenler de değişecektir. “Plot Area” bölümünden de çizimizin hangi bölümünün basılacağını seçiyoruz. Layouttan çıktı aldığımız için “Layout” seçli kalmalı yoksa layoutta yaptığımız ayarlamaların bir anlamı kalmayacaktır. Plot scale alanında çizimimizin oranını belirliyoruz. Bunu ölçekle karıştırmayalım. Buradaki orana çizimde bizim kullandığımız bir birimin gerçekte kaç mm olduğuyla ilgili bir orana. Örneğin çizimde kullandığımız bir birimi cm olarak kabul ettiyse 10:1 oranını seçmemiz gerekir. Yada daha kolayı olarak custom bölümüne 10mm=1 drawing units yazılır. Bununla ilgili Prof. Dr. Günay ÖZMEN’in “Autocad Çizimlerinde ve Çıktılarında Ölçek” ve Orhan Toker’in “Autocad’de Ölçek Kavramı ve Birimleri Anlamak” isimli makalelerini de inceleyebilirsiniz. […]
1 April 2006, Saturday 18:59
Değerli hocam çalışmanız için teşekkürler.Günlerdir çıktı ölçeğini,yazı yüksekliğini model space ve layout sekmelerinde oranlamak için uğraşıp duruyorum.Zannedersem bu sefer cevabını buldum ehehehe:)
9 May 2006, Tuesday 11:53
hocam çok güzel bilgiler vermişsiniz. benim bir sorunum var autocad 2000 üst versiyonlarında yani 2004 - 2005 ve 2006 sürümlerinde çıktı uzunluğu 15000 mm (15m) olarak kağıt boyutu belirleyebiliyorum. acaba bu uzunluğu artırmam mümkünmüdür. teşekkürler..
30 May 2006, Tuesday 17:48
Teşekkür ederim, verdiğiniz bilgiler çok işime yaradı…
2 December 2006, Saturday 12:35
Teşekkür ederim, verdiğiniz bilgiler çok işime yaradı
8 December 2006, Friday 20:23
Mrb hayirli aksamlar Draw arac cubugu ve Modilfy arac cubugunun anlatimini anlatirsaniz sevinirim hocam,tsk ederim…..
20 February 2007, Tuesday 22:08
slmlar benim bir sorum olacak autocadde ölçü yazısını büyütemiyorum çok küçük görünüyor nasıl normale çevirbilirim?
1 March 2007, Thursday 18:08
iyi günler..
elimde cizim esnasinda kullandigim hazir bloklanmis bir layer listesi var.bu listeyi sayfama ekledigim an, layerlarima otomatik ekleniyor ve cikti alirken ise bu layer kalinliklarinda cikti alabilmek icin plot style table menüsünden filiz adinda bir style seciyorum.. fakat böyle bir listeyi tekrar yaratmak istiyorum, cünkü bu cizgi kalinliklari farkli olan bir liste hazirlamak istiyorum. bu konuda beni bilgilendirebilir misiniz?
tesekürler..
manuela adamowicz
24 May 2007, Thursday 14:01
merhaba hocam
ben autocad 2006 kullanıyorum
aslında tek basıma öğrebmeye çalısyorum.yardımcı kaynak olarak bana önereceğınız bır kıtap varmı .yardımcı olursanız çok sevınırım
saygılarımla
gül
31 May 2007, Thursday 22:38
Boyle bır sıte ve sızın gıbı emektar ınsanlar!cok tsk ederız!varlıgınız bızı onurlandırır.bılgı vermek kolay degıldır!edınmekte oyle.zoru basarmak en guzelı.verdıgınız bılgılerle olur!sevgılerle
24 December 2007, Monday 15:20
çok teeşekkür ederiz
3 January 2008, Thursday 18:10
bende kendibaşıma ögreniyorum 2007 2008 kullanıyorum geniş kapsamlı bir egitim sidisi varmı yardımcı olursanız sevinirim