Reklam ver...

Çevrim içi kumar



Yazar Oruc Türker Özger
Mesleği Bilgi Teknolojileri Uzmanı
  Yazar, müzisyen
web Klik Medya
e-mail  

Aslında Türkiye için Her şey Amerikalı Anthony Mataye’in, Güney Amerika yakınlarındaki Antigua isimli bir adaya giderek kumar lisansı almasıyla başladı. Mataye dünya genelinde kumar tutkunlarının yüzde 2.5′ini Türklerin oluşturduğunu görmüştü. Türklerin sanal kumara ilgisini öngörerek İlk Türkçe kumar sitesini, 2000 yılında, kurdu. Siteye ismine oyunda en çok kullanılan “as” sözcüğünü de katarak “ascasino.com”‘u koydu.

Çevrimiçi kumar bugün dünyanın en hızlı gelişen endüstrilerinden…

Çağın devinimi ve teknolojinin ilerlemesi, sanal ortamda oynanan kumar ve bahis oyunları, yasal boşluktan yararlanan girişimciler tarafından ekonomik olarak bir kazanç kapısı olarak algılanıyor. İnsanlar artık evlerinde iş yerlerinde rahatça kumar oynayabiliyor ve dünyanın diğer ucunda bulunan futbol maçları üzerinde bahse girip pey ileri sürebiliyor. Oyuncular yalnızca çalışan kesim değil; klavyenin başına oturanların içinde en büyük bölümü ev kadınları oluşturuyor. Mafya benzeri oluşumlar “gasptan koruma parası” adı altında sanal kumarhaneleri haraca kesiyor.

Sanal kumarhanelerin engellenmesi, bir başka deyişle süzülmesi sadece hukuki olarak olanaklı, bütün sitelerin anında veya uzun süreli engellenmesi, teknolojik olarak olanaksız.

1994′te ortaya çıkan sanal kumarhaneler, bugün artık 12 milyar dolar sınırını zorluyor. Gelirin yüzde sekseni ABD’li kumarbazlardan elde ediliyor. Ancak çevrimiçi kumar ABD’de, hatta kumar cenneti Las Vegas’ta bile yasadışı olarak kabul ediliyor. Amerika Birleşik Devletleri senatosu 30 Eylül 2006 tarihinde sanal kumarı yasakladı. Bu karar Asya ve Avrupa’da çevrimiçi oyunlar pazarını hareketlendiriyordu. AB Divanı’nın bu tarihten bir süre önce aldığı kararlar da, “Devlet Tekelindeki Çevrimiçi Kumara” darbe vuruyor, dolaylı olarak çevrimiçi kumarı destekliyordu.

Peşi sıra Avrupa Birliği’nin yasal karar organı, Avrupa Topluluğu Adalet Divanı, çevrimiçi poker ve kumar sitelerinin ürün ve hizmetlerini AB üyesi uluslara pazarlama haklarını destekleyen bir karar çıkarıyordu. Bu karar, bazı çevrimiçi kumar oyunlarına karşı tavır alan üye ülkelerin son hareketlerine tezat oluşturuyor ve yasal tartışmalar sürerken çevrimiçi kumarı kolaylaştırıyordu.

Aslında Avrupa’daki bu hareketlilik basit bir dava yüzünden başlamıştı. Davanın nedeni, İtalya ve Liverpool merkezli çok uluslu bir şirket olan Stanley Leisure Plc arasındaki anlaşmazlıktı. Şirket İtalya’da bir bahis dükkânı açmıştı ve işletiyordu. Üç işletmeci Massimiliano Placanica, Christian Palazzese ve Angelo Sorrichio Placanica hakkında İtalyan kumar lisansı olmadığı için suç duyurusunda bulundu. Bu üç kişi ise halen geçerli saydıkları İngiliz lisanslarıyla, AB üyesi ülkeler arasındaki açık ticaret yasasındaki ‘hizmet sağlama özgürlüğü’ maddesine dayanarak İtalya pazarına girme haklarının olduğunu savundu. AB’nin kararı işletmecilerden yana oldu

Sanal kumarı yasaklamayan, vergilendiren İngiltere’de hükümet, kumarda uzmanlaşmak isteyenler ve kumar sektörünün gelişimi için kumar-bahis üniversitesi kurulması için çalışıyor. Britanya’ya bağlı 27 bin nüfuslu Cebelitarık, sanal kumarhane cenneti.

Çevrimiçi kumar endüstrisi 90′ların sonunda büyümeye başladı. Önceleri 50 sitenin varlığı bilinirken, asıl patlama 2005′te gerçekleşti. Milli Piyango İdaresi’ne göre bahis dahil dünya genelinde şans oyunu oynatan site sayısı altı binden fazla.

Bu gelişme ilkin, United States General Accounting Office GAO tarafından yapılan resmi araştırmaya göre 2003 yıllı verileriyle piyasa, yıllık 4 milyar dolarlık işlem hacmine ulaşınca hissedilmişti. Dünyada sanal kumar ile ilgili düzenlemeler yapılmaya başlanması bu tarihlere rastlar. Ancak yasalaştırma süreçlerinin dünyanın hemen her yerinde yavaş işlemekten kurtulamaz. Anbean değişen bilgi teknolojileri, hukukun egemenliğini etkisizleştirir. Be nedenle yasa koyucular durağan hukuk kuralları yerini esnek, değişken, yoruma açık ve teknolojik gelişimlere koşut uygulanabilir türden yasalaştırma çalışmaları içerisine girdi.

Avustralya’da federal yasalar bilişim ortamlarında oynanan kumarı yasaklar. Bir yıl süren kanunlaştırma hareketi sonucunda “Etkileşimli Kumarbazlık Endüstrisi” adı altında bir kuruluş oluşturulur. Bu kuruluş “internet casino” ve “Etkileşimli oyun web sitesi” olarak adlandırılan siteleri inceleyerek karasal hukuka uygun federal yasaları oluşturur. Yasaya göre sanal ortamda kumar oynamak, sitenin alan yeri bir başka ülkede olup olmaması ayrımı yapılmaksızın veya lisanslı bir site olup olmamasına bakılmaksızın, kumar oynayan Avustralya vatandaşlarına 20.000 dolarlık ceza öngörür. Ancak çevrimiçi spor ve piyango sanal kumar kapsamının dışında tutulur.  Yasa devlet gözetimini sağlamak üzere, internet servis sağlayıcılarına çevrimiçi kumar sorunları ile ilgili kod çalışmaları geliştirme yükümlülüğü getirir. Kod çalışmalarının başarısız olması durumunda ya da federal yasanın uygulanamaması halinde “Australian boardcasting authority” adlı kuruluşa bu web sitelerini filtreleme yetkisi bulunuyor.

Kanada’da piyango ve at yarışı dışında sanal ortamda oynanan kumar ve bahsi suç olarak tanımlanıyor. sanal ortamda bahis ve kumar siteleri için lisans verilmiyor.

Hong Kong’ta sanal kumar(Gambling Ordinance)  yönetmeliği ile düzenleniyor. Hong Kong’ta sanal kumar serbestîsi parasal açıdan kısıtlanmıştır. İnternet üzerinden vatandaşlara pokerden rulete bahisten at yarışına kadar her konuda oyunlara katılma hakkı tanınırken ancak bu oyunların bir kasaya ya da maddi bir kazanç karşılığında oynanması yasak. İnternet üzerinden para karşılığı sadece “jokey kulübü” nün oynattığı oyunu oynamak olanaklı…

Bunun dışında komisyoncu olarak adlandırılan kişilerin sanal ortamda kumar oynatması halinde yedi yıl hapis ve 5.000.000- USD adli para cezasına hükmediliyor. Bireysel olarak düzenlenen bahislerde ise dokuz ay hapis ve 30.000- USD para cezası veriliyor. Yerel bankalardan kumar ve bahis sitelerine para akışını engelleniyor.

İngiltere’de üst düzey yöneticilerin kumar, bahis, piyango ve çevrimiçi kumar oynaması ayrı kanunlarla yasak. Ancak bahis internet üzerinden oynanabilir durumda. İngiltere bahislere pey sürme işleminin telefonla yapılabileceğini öngörüyor bu nedenle telefon arayıcılığı ile yapılabilen pey sürmenin çevrimiçi bir sistem ile yapılmasında sakınca görülmüyor.

ABD’de benzer kısıtlamalar bulunuyor. Ancak Temsilciler Meclisi üyesi Frank Barney sanal kumarın lisanslanmasını sağlayacak bir komisyon kurulmasını öngören yasa tasarısını 2007 nisan ayının sonunda Beyaz Saray’a sundu. Yasa tasarısına göre Mali Suçlar İcra Direktörlüğü’nden izin almayan hiç kimse bahis ya da sanal kumar oynatamayacak. Mevcut yasanın Amerikalıların özgürlüğünü kısıtladığını savunan Barney, bir an önce bu yasanın yürürlükten kaldırılması gerektiğini öne sürdü.

Tasarıya göre Mali Suçlar İcra Direktörü bahis ya da kumar oynatmak isteyen her kişi ve şirket için nihai karar mercii olacak. Lisans verilecek kişi ya da kurumlar, ateşli silah edinmek isteyen bireylere uygulanana benzer bir adli sicil kaydı soruşturmasından geçecek. Kumarı tamamen yasaklamak isteyen eyaletler, söz konusu tasarı yasalaştığı takdirde muafiyet talep edebilecek. Herhangi bir bahse konu olmak istemeyen spor ligleri de kendilerini bahis oyunlarından muaf tutabilecek.

Mevcut yasa ise internet üzerinden oynanan bahis ve kumarı yasaklamamakla birlikte kumar şirketleri ile bankalar arasında yapılacak para transfer işlemlerini yasaklıyor. Yeni tasarının temel hedefi ise sanal kumarı tamamen yasaklamaktansa kontrol altına almak esasına dayanıyor. Tasarının mimarı Frank Barney ise kendisine yöneltilen eleştirileri ise “Her yetişkinin parasını istediği gibi harcama hakkı vardır” diyerek yanıtlıyor.

Dünya genelindeki bu zorlaştırmalara rağmen ismi az bilindik ülkeler tam bir lisans özgürlüğü sunuyor. Listede Gibraltar, Hollanda Antilleri, Güney Afrika, Dominik Cumhuriyeti, Cebelitarık,
Grenado, Güney Kıbrıs, Antigua, Barbuda, Kahnawake Kosta Rica, Curacao, Dominica, Grenada, Isle of Man, Holanda Antilleri, Trinidad Tobago, Venezuela gibi ülkeler var.

Şirketler ortalama 100 bin dolar ödeyerek lisans alabiliyor. Ülkelerden resmi lisans alan kumarhaneler Etkileşimli Oyun Konseyi’ne bağlanmış oluyor. Konsey bu şirketlere yazılım, muhasebe, sigorta desteği veriyor.  Şirketler, bankacılık hizmetlerinden yararlanarak sitelerinde kumar oynayanları yakın takibe alıyor, her türlü bilgiyi oyunculardan istiyor. Sanal Kumarhaneler ve oyuncular arasında anlaşmazlık halinde sitenin ait olduğu ülkenin yasaları geçerli oluyor.

Sanal kumar oynamak için en çok kullanılan ödeme şekli kredi kartı. Müşteri, 16 haneli kredi kartı numarası ve kartın arkasında bulunan CVC numarasını vererek sitenin hizmetinden yararlanabiliyor. Bankalar, internet üzerinden oynanan kumarda, kredi kartından nakit avans çekilmiş gibi işlem yapıyor ve müşteriye günlük faiz uyguluyor. Oyuncu kaybetmek istemeyen kumar siteleri bankalara faiz ödeme istemeyen müşterileri için havale ile ödeme kabul etmiyor. Ancak merkezi yurtdışında bulunan bu şirketlere para transferi daha pahalıya geleceğinden, şirket Türkiye’de bir temsilcinin hesap numarasını vererek bu işlemleri yürütüyor.

Çevrimiçi “casino”lara kredi kartı bilgilerini vermek istemeyen oyunculara alternatif olarak; elektronik çek, posta çeki ve kredi kartı kadar çok kullanılan sanala kartlar ile kumar oynama olanağı sağlanıyor. Sanal kart sahibi kart limitini kendisi belirliyor, internet üzerinden alışveriş yaptıktan sonra bu kartı tekrar kullanılamıyor. Kredi kartı bilgileri verilmediğinden daha güvenli gözüken bu seçenek en çok tutulan yol oluyor. 2002 yılında Europay’in yaptığı araştırmaya göre; tüm dünyada ABD’den sonra en çok sanal kart kullanan ülke Türkiye… 

Internet kumarhaneleri şehir merkezindeki kumarhaneler kadar dürüst ve düzenli olarak yapılandırılıyor. Oyunları oynamaya aracı yazılımların çalıştırılmasına, hükümet tarafından onaylanmadan izin verilmiyor, böylece kumar oyunlarının adil oynanması amaçlanıyor.

Yazılımların oyuncuya sanal olmayan oyunlardaki gibi çevrimiçi salonlarda da eşit şans sunması esas amaç olarak kabul ediliyor. Böylece gerçek kumarhanedeki kadar kazanma ve kaybetme şansını bulunduruluyor. Bu sitelerin lisans veren ülke tarafından düzenli olarak denetleniyor. Ancak bazı istisnalara da rastlanabiliyor. Oyuncuların site seçerken lisansı olup olmamasına ve ne kadar çok insan tarafından tercih edildiğine dikkat etmeleri gerekiyor. İnsanların parasını çalmak üzere kurulmuş bir oyun sitesi yasalara aykırı davranış içerisinde olabiliyor. Bazı siteler kredi kartı numaralarını, mail adresini ve bir çok kişisel bilgiyi para karşılığı sattığı biliniyor. Site hacker saldırısına uğrayıp listedeki tüm kredi kartları boşaltılabiliyor ya da para ödeyip üye olunan site bir kaç gün sonra sessiz sedasız kapanabiliyor.

Sanal Kumarhane Seçimi Yaparken Dikkat Edilmesi Gerekenlerin başında Güvenli İletişim geliyor. 128 bit şifreleme kullanan siteler, üçüncü parti bir program kullanılarak sitenin arasına girilmesini engelleyebiliyor. Böylece kişisel bilgilere kimse erişemiyor. Ödeme dikkat edilesi ikinci nokta… Her site ödemenizi anında yapmıyor. Üye olup para ödemeden önce ödeme seçeneklerini dikkatle gözden geçirmelisi gerekiyor. İşlevsellik de gözetilmesi gereken bir başka önemli standart. Oyunların deneme ara yüzü bulunan siteler oyun hakkında bilgi sahibi olma olanağı sunuyor. Tam olarak bilmeden bir oyunu oynamamasını salık verilmiyor. Birçok site oyunların bir parça değiştirilmiş biçimlerini oynatıyor.

Ülkemizdeki devlet etkinlikleri, kumar oynatmayı devlet tekeline almaya çalışmaktan öteye gitmiyor. Kumar ve bahis oyunları, Milli Piyango idaresi tarafından düzenlenen sayısal loto, şans topu ve özellikle iddia oyunlarının dışında yasak olmasına rağmen, devlet eliyle oynatılan bu oyunların, sanal ortamda oynatılan kumardan hiçbir farkı yok. Ekonomik durumu kötü olan kişiler sanal kumarhaneleri tercih etmektense, Sayısal Loto Teşkilatı tarafından düzenlenen, iddia ve sayısal loto oynamayı öncelikle tercih ediyor. İnternet ortamında talih oyunları oynatılması, Sanal Ortamda Oynanan Talih Oyunları Hakkında Yönetmelik ile yasaklandı. Maliye Bakanlığı’nca Resmi Gazete’de yayımlanan Yönetmeliğe göre sanal ortamda talih oyunu işletmesi kurulamıyor, araç ve benzeri aletler çalıştırılamıyor, her ne adla olursa olsun talih oyunlarına yönelik sanal ortam oluşturulamıyor. Ancak Türkiye’de her ay 1.5 milyonun üzerinde kişi bu oyunlara 2 milyon dolar yatırıyor.

Devlet İstatistik Enstitüsü’ne göre, Türkiye de bulunan hanelerin %9′unda internet erişimi bulunuyor. İnternet kullanıcılarının %41′i işyeri , %41′ internet cafe ve %32’si evden internet erişimi sağlıyor. Ankara Ticaret Odası’nın hazırladığı “Sanal Tuzak: İnternet Kumarhaneleri” raporuna göre; yeni kumar oynayan bağımlıların %75′ni sanal ortamda kumar oynayanlar oluşturuyor. Bu %75′lik oranın büyük bir çoğunluğunu kadınlar ve çocuklar oluşturuyor. Bu veriler ışığında geleceğimizin ne kadar parlak olduğu iyice ortada değil mi?

Rastgele bir yazı

1 Votes | Average: 5 out of 51 Votes | Average: 5 out of 51 Votes | Average: 5 out of 51 Votes | Average: 5 out of 51 Votes | Average: 5 out of 5 (1 oy, ortalama: 5)
Loading ... Loading ...

2 yorum “Çevrim içi kumar”

  • 1
    gamze88
    21 July 2007, Saturday 20:11

    istanbul üniversitesi elektrik bölümü ögrencisiyim.bir kac sorum olucak ek kısa zmanda cevaplarsanız sevinitim.autocad benm meslegimde nekadar gerekli? nekadar yararlı?sadece mühendislermi kullanır yoksa tenisyenlerde teknigerlerdemi kullanır?iş garantisi oranı nekadardır?

  • 2
    valla bravo
    26 September 2007, Wednesday 21:30

    bravo valla bu yoruma gamze ya sen orayı kazandığına eminmisin:)

Yorum bırak