Pazartesi

Dinamik Bloklar I

Şub-27-2006 tarihinde, Erhan Toker yazmış. | Seviye |

AutoCAD’in en son sürümünde DİNAMİK BLOK olarak isimlendirilen yepyeni bir özellik sunuldu. Bu özellik, dahili render gibi AutoCAD’e eklenen en önemli özelliklerden biri. Eskiden bloklarla ilgili yapmak isteyip te yapamadığımız neredeyse her şeyi bundan böyle yapabilir duruma geldik. Size hemen bir örnek vererek ne demek istediğimi açıklamak istiyorum.

Örnek.1 Dinamik blok özellikleri ile hazırlanmış bir bilgisayar masasının çizim üzerinde düzenlenmesi.

Bir ofis masasının uzunluğu 90, 100, 110, 120 ve 130 cm değerleri arasında değişirken derinliği 80 cm olarak sabit kalmasını isteriz. Eskiden bunun için 5 adet ayrı blok yapmamız gerekirdi. Şimdi ise dinamik özelliklere sahip tek bir blokla bunu yapabiliyoruz.

Şekil.2 Autocad’de Dinamik blok düzenleme ekranı

Dinamik bloklar Şekil.2′de gördüğünüz sarı arka planlı bir çizim ortamında düzenlenebiliyor. Dinamik blok düzenleyebilmek için iki seçeneğiniz var: (1) Mevcut bir bloğu ya da dinamik bloğu düzenleyeceksiniz ya da (2) boş bir düzenleme sayfasında yeni bir dinamik blok tanımına başlayacaksınız. Yeni çizim ekranının aslında normal çizim ekranından hiçbir farkı yok. Ancak blok düzenleyicisi (block editor) ismi verilen bu ekranda, üst tarafta yeni bir araç çubuğu ve sol tarafta yeni bir araç sandığı (Toolpalette, Autocad toolpalette’ler’le ilgili yazımda daha detaylı inceleyebilirsiniz.) dinamik blok düzenlemek üzere hazır bulunacaktır.

**DİNAMİK BLOKLAR
**Parametreler ve Eylemler (Parameters & Actions)

Dinamik bloklar normal bloklara ek olarak parametre ve eylem özelliklerine sahip olabilirler. Bir blokta birden çok parametre ya da eylem olabilir. Her parametre bir eylem ile eşleştirilmelidir. Parametreler genelde bloğun ölçülerini ve konumunu tarif eder. Eylem ise eşleştirildiği parametrenin ilgili işi nasıl yapacağını ve nasıl çalışması gerektiğini tanımlar.
Bu durumun istisnası olarak hizalama (ALIGNMENT ) parametresi bir eylem ile eşleştirilmek zorunda değildir. Bu parametreye sahip dinamik bloklar herhangi bir çizim nesnesine yaklaştırıldıklarında bu nesneye paralel ya da dik yerleşirler. Örneğin bir lavabo bloğu duvar çizgisine yaklaştığında bu çizgiye dik yerleştirilecek şekilde düzenlenirse, oldukça pratik bir özellik kazanmış olacaktır.
En basit örnek, blok içindeki bir nesneyi bloktan bağımsız olarak hareket ettirebilmektir. Bunu yapabilmek için bir nokta (POINT) parametresi ve bu parametre ile eşleştirilmiş bir taşıma (MOVE) eylemi kullanılır. Bu şekilde düzenlenmiş bir bloğu çizime yerleştirdiğinizde; bu blok seçilince, hazırladığınız nokta parametresi, tıpkı ENDPOINT, MIDPOINT v.b. gibi gözükecektir. Bu noktayı seçip sürüklediğimizde noktaya (parametreye) bağladığımız nesne de bloktan bağımsız olarak sürüklenecektir.
Şimdi bir örmekle yazımızı bitirelim:

Dinamik blok düzenleyicisine girebilmek için menüden Tools > Block Editor , komut satırından BEDIT ya da simgelerden şekil.3‘de gördüğünüz Block Editor simgesini seçin. Daha sonra karşınıza Edit Block Definition penceresi çıkacak. (Şekil.4) Biz yeni bi blok üretmek istediğimiz için DELIK ismini vererek OK butonuna basalım. Hemen karşımıza Şekil.2′ deki düzenleme ekranı çıkacak. Yapmak istediğimiz 100×100 boyutlarında bir karenin ortasına 10 yarı çapında bir daire yerleştirmek. Öncelikle şekil.5‘te görülen çizimi yapalım.

Amacımız ortadaki küçük daireye bloktan bağımsız olarak hareket yeteneği kazandırmak. Bunu yapmak için bir nokta parametresine gereksinimimiz var. Soldaki toolpalette’den Parameters yaprağını seçip, içinden POINT PARAMETER‘ı kullanalım. Noktayı dairenin tam merkezine yerleştirin. Aslında bu şart değil ama, kullanırken mantıklı görünmesi için böyle yapmak daha doğrudur. Noktayı yerleştirdikten sonra sağ taraftaki PROPERTIES araç sandığından POSITION LABEL özelliğini Merkez olarak değiştirin. Noktanın hemen yanında gördüğünüz ‘!’ işareti bu parametrenin henüz bir eylemle birleştirilmediğini belirti

Şimdi ACTIONS sekmesinden MOVE eylemini seçelim. Eylemi seçtiğinizde AutoCAD komut satırı yardımı ile sizden bir parametre seçmenizi isteyecektir. Merkez isimli parametreyi seçin. Bundan hemen sonra MOVE eylemini hangi nesneler üzerinde geçerli olacağını belirlemek için nesneleri seçmeniz istenecektir. Sadece daireyi seçin ve eylem sembolünü hemen parametre sembolü üzerine yerleştirin.

İsterseniz eylem ismini de özellikler menüsünden SÜRÜKLE olarak değiştirebilirsiniz. Üstteki araç çubuğundan Close Block Editor simgesine basın ve değişiklikleri kaydedin. AutoCAD’in normal çizim ekranına döndüğünüzü fark edeceksiniz. Şimdi yeni bloğumuzu yerleştirelim ve dinamik özelliklerini deneyelim. Bloğu normal INSERT komutu ile yerleştirdikten sonra seçelim. Normal yerleşim noktası haricinde daire merkezinde bir nokta daha göreceksiniz. İşte bu nokta bizim parametremiz. Bu noktayı tutup sürükleyerek daireyi bloktan bağımsız olarak istediğimiz yere sürükleyebiliriz (Şekil.7)

Bu haftalık bu kadar hoşçakalın.