Reklam ver...

Hava kanalı tasarımında ebatlandırma ve özel parçaların seçim esesları…



Yazar Serkan Özant
Mesleği Programcı, Mekanik Tesisat Uzmanı
  MTH Yazılımları
web Ant Mekanik Ltd.
e-mail  

Merhaba,
AutoCAD üzerinde kanal tasarım usullerini incelediğiniz yazılarımda, sıra  kanal tasarımında büyük rol oynayan ebatlandırma ve özel parça seçimine geldi. Bildiniz üzere kanal hesaplarında sıklıkla hız düşüm yöntemi ve sabit basınç düşümü yöntemi gelir. İki yöntemin bir birlerine göre avantajları ve dezavantajları olmakla birlikte kullanıldıkları yerler bakımından ayrıma tabii tutabiliriz. Hesap yöntemindeki en belirgin kriter hesabı yapılacak hattın karakteristiğidir. Örnek vermek gerekecek olursa, garaj havalandırma tesisatı ile bir konferans salonu tesisatı yapıca birbirinden farklı olduğu için hesap yöntemi olarak da bir birinden ayrılabilir.

Hız düşüm yöntemini genellikle dağıtıcı hatlarda, sabit basınç düşümü yöntemini ise toplayıcı hatlarda tercih edebiliriz. Hız düşüm yönteminde tesisat üzerindeki minimum ve maksimum, hız ve debiler dikkate alınarak bir cetvel oluşturulur.

Şekil.1

Şekil.1

Bu cetvel üzerinde o anda hesabı yapılan hat ile ilgili debiyi yerleştirerek ilgili hız değerine ulaşabiliriz. Yine bu debi ve hız değerini kullanarak kullandığımız kesit tipine uygun eşdeğer çap (m) ve ebatlara ulaşabilir, düz borularda basınç düşümü formülünü işleterek elimizdeki debi, hız, kesit bilgilerini kullanarak basınç düşümü değerine ulaşabiliriz. Örneğimize geri dönecek olursak hesaplarda kolaylığı sağlamak açısından hattımızı oluşturan kanal bölümlerinin özelliklerini bir liste altında toplayalım.

Şekil.2
Şekil.2 Toplantı odası örneği

Şekil.3
Şekil.3 Antmekanik Ltd. nin geliştirdiği ve Autocad üzerinde çalışan
e-HVAC kanal tasarım yazılımının “kanal hattı listesi” ekranı

Listemizi oluşturmamızdaki ana sebeplerden bir tanesi kanal bölümlerinin özeliklerinin bir arada görülmesidir. Bu özellikleri –ki bu özellikler hesaplarda hayati rol oynuyor- tespit ederek hesaplarımızda daha rahat ve hızlı olarak çalışacağız.  Kanal hesaplarında basınç kaybı ve kanal kesiti bulunmasında hesabı yapılan kanal bölümündeki hava debisi ve hava hızı çok önemlidir. Daha önceki yazılarımda kanal içerisindeki hava hızlarının sınır şartlarını kanal tipine ve kanal debisine bağlı olarak açıklamıştım, kullandığımız kanal malzemeleri pürüzlülük değerlerini de yine geçen yazılarımda anlatmıştım, şimdi işin biraz daha külfetli olan matematik kısmına geçeceğiz ve örnek hattımız için kanal kesitleri ve basınç kayıpları bulacağız.

Basınç kaybı bulmanın ilk basamağı kanal içerisindeki havanın akışkan olarak özelliklerinin incelenmesidir. Bu işlem ile kanal içerisindeki havanın vizkozitesi, yoğunluğu gibi fiziksel değerler elde ediceğiz, bu değer daha sonraki aşamalarda havanın kanal içerisindeki akış durumu ile ilgili bize bilgi verecek.

Havanın yoğunluğu ve kinematik vizkozitesinin belirlenmesi için yine ASHRAE nin tavsiye ettiğini formüllerden yararlanacağız. İlk bilmemiz gerekenler, hesabını yaptığımız kanal bölümlerinin rakımı (m) ve kanal içerisindeki hava sıcaklığıdır (°C). Bu örnekte ashrae ye göre İstanbul’un rakım değeri olan 18 (m) ve klasik tam havalı sistemlerde sevk havası değeri olabilecek 14 °C kanal içi hava sıcaklığını kullanacağız.

Şekil.4

Şekil.4 Kabuller

Buradan hava basıncı ve hava yoğunluğunu hesaplamak için;

Şekil.5
Şekil.5 Hesaplamalar

İfadelerini kullanarak istediğimiz denizden yükseklik rakamında ve hava sıcaklığındaki hava basıncına ve havanın yoğunluğu değerlerine ulaşıyoruz. Bu aşamadan sonra havanın dinamik ve kinematik vizkozitelerini hesaplayabilir ve kanal basınç kaybı hesabı için kritik bir evreyi atlatabiliriz.

Şekil.6
Şekil.6

Yukarıdaki işlemleri yerine getirdiğimizde havanın yoğunluğu ve kinematik vizkozitesi için aşağıdaki sonuçları elde etmemiz gerekiyor.

Şekil.7
Şekil.7

Bu evrelerden sonra kanal hattının basınç kaybı ve kesitlerinin hesaplanmasında hangi hesap yönteminin seçileceği ve hangi tipde kanal hattı olduğu seçimini yapmamız gerekiyor, daha önceki yazılarımdan dağıtıcı hatlarda hız düşüm yöntemini, toplayıcı hatlarda sabit basınç düşümü yöntemini tercih ettiğimizi söylemiştik, bizde bu örneğimizde Bu hattın ilgili mahalin şartlanmasında kullanılan dağıtıcı bir hat olduğu ve bu yüzdende hız düşüm yönteminin tercih edilmesinin daha anlamlı olacağını yineliyoruz.

Bir sonraki yazımda, kanal bölümünü oluşturan tüm parçaların basınç kayıplarına ve kesitlerine ulaşmak için izlenmesi gereken hesap yöntemlerine değineceğim, hoşçakalın.

Benzer Yazılar

4 Votes | Average: 5 out of 54 Votes | Average: 5 out of 54 Votes | Average: 5 out of 54 Votes | Average: 5 out of 54 Votes | Average: 5 out of 5 (4 oy, ortalama: 5)
Loading ... Loading ...

32 yorum “Hava kanalı tasarımında ebatlandırma ve özel parçaların seçim esesları…”

  • 1
    MEHMET DEMIRNo Gravatar
    16 August 2006, Wednesday 15:58

    Merhaba sn.Serkan bey ben havalandirma isleri ile ugrasan bir ustayim ve kendimi en iyi sekilde yetistirmek istiyorum.eger sizde yardimci olursaniz sevinirim. ben sizden sunu ogrenmek istiyorum.
    1-havalandirma kanallarinda hiz nasil nesaplaniyor.
    2-hiz hesabi yaparken nelere dikkat etmeliyiz.

    saygilarimla Mehmat DEMIR

  • 2
    Serkan ÖzantNo Gravatar
    18 August 2006, Friday 15:59

    Sn. Mehmet Demir;

    Öncelikle yazıma göstermiş olduğunuz ilgiden dolayı teşekkür ederim.Birinci sorunuzun cevabı pratik olarak şöyle ifade edilebilir.

    V = (Q/3600) / A

    Bu formülde

    V : Hava Hızı (m/sn)
    Q : Hava debisi (m3/h)
    A : Eşdeğer çap (m2)

    ‘dir.

    İkinci sorunuz içinse bir kitap dolusu bilgi vermek mümkün, ileriki günlerde inşallah bu detaylara gireceğiz ama şimdilik bilgi olması açısından http://www.autocadgunlugu.com/?p=61 adresindeki yazıma göz atmanızı rica ederim.

    Syg.

  • 3
    Öner TüylüoğluNo Gravatar
    18 August 2006, Friday 18:33

    Mehmet bey;
    Q= Debi (m³/saniye)
    A= Kesit Alanı
    V= Hava hızı olsun.

    matematikten pek hoşlanmadığınızı düşünerek en basit şekilde anlatayım.

    Hava Debisi (Q) Q= A.V şeklinde hesaplanabilir.

    birimlere dikkat edersek ve cihaz debisi ile kanal kesitini biliyorsak, hızı belirlemek oldukça kolaydır.

    örnek vereyim;
    debimiz 1800 m³/saat olsun bu durumda, 1 saat= 3600 saniye olduğuna göre debi 1800/3600 = 0,5 m³/saniye’ dir.

    bu debiyi örneğin 40×40 cm lik bir kare kesitli kanaldan geçireceğimizi düşümelim;

    debiyi “metre³/saniye” belirlediğimize göre ve hızımızı da m/s belirleyeceğimizi varsayarsak, kanal kesit alanımızı m² olarak ifade etmeliyiz.
    şimdi;

    çevrim için 1 m = 100 cm olduğuna göre 1 cm=1/100 m dir. yani 0,01 m.

    bu durumda örneğimizdeki 40×40 cm lik kanal 0,4 x 0,4 m ye eşit olur. kesit alanımız 0,4*0,4 = 0,16 m² ye eşit olur.

    Q=A.V denkleminde, Q ve A değerlerini yerine koyarsak

    V=Q/A => V= 0,5/0,16 = 3,125 m/s olarak bulunur.

    Bu hesapta kanaldaki sürtünme ve dirençler göz ardı edilmiştir. Ama makul sonuçlar alınabilir.

    Selamlar.

  • 4
    Serkan ÖzantNo Gravatar
    21 August 2006, Monday 10:08

    Sn. Öner Tüylüoğlu’na gösterdiği katılımdan dolayı teşekkür ederim, Bilgi paylaştıkça çoğalır sözünüde doğrulamış oluyoruz böylece.

  • 5
    CemNo Gravatar
    9 April 2007, Monday 17:42

    Sayin Serkan bey :Ben isvicre`de yasiyorum bir cafeteryam var .sorunum sigara dumani.Kac tane uzman arkadas cagirdim bu sorunu gideremediler. Isvicreli firmalar paliya calisiyor.Cagiramiyorum. DONER kokusunda millet sikayetci.toplan kafeterya 120 metre kare yuksekligi 3 metre buraya alacagim motor gucu ne olmalidir.yanliz motor 8 kata catiya takilacak. iceriye kactane gril takilacak boru capi ne olacak.bu konuda yardimci olursaniz sevinirim bende arkadaslara soyleyip ona gore yapmis olduklari sistemi degistiriz boylece arkadaslarda ogrenir yabancilara karsi is yapa bilirler basit bir sekilde anlatin lutfen simdide tesekurler

  • 6
    Serkan ÖzantNo Gravatar
    10 April 2007, Tuesday 13:28

    Sn. Cem,

    takdir edersinizki bu tür sorulara genellikle yol gösterici olmaya dikkat ederek cevap veriyoruz, kesin bir sonuç alınması için proje tasarımı ve mühendislik hizmeti şart, bunun yanında sizin örneğinizde geçen kısmı problemleri bütün mahali etkilemi olayı ile devamlı karşılaşıyoruz. İlk akla gelen egzost etme [Kirli havayı uzaklaştırma] genellikle en iyi çözüm olmuyor, egzost ile tüm ortam negatif basınç altında kaldığı için is,dumani koku, vs. gibi kirleticiler otam içinde serbestçe salınabiliyor. Bu sebebten kafeterya kısmı için pozitif basınçlandırmayıda düşünebilirsiniz.

  • 7
    AHMETNo Gravatar
    28 May 2007, Monday 23:10

    SN. SERKAN BEY
    ÖNCELİKLE VERDİĞİNİZ BİLGİLER İÇİN ÇOK TEŞEKKÜR EDERİM VE BAŞARILI ÇALIŞMALARINIZIN DEVAMINI DİLERİM.
    BU SAYFADA SORMAK İSTEDİĞİM ;HAVANIN DİNAMİK VİZİKOZİTESİNİ BELİRLERKEN ( K) DEĞERİ NEYİ İFADE EDİYOR VE BOYUTU NEDİR.ACİLEN CEVAPLARSANIZ SEVİNİRİM.SAYGILARIMLA

  • 8
    Serkan ÖzantNo Gravatar
    29 May 2007, Tuesday 13:41

    Sn. Ahmet;

    Ortam sıcaklığı (°C) değeri dir. Yanlız bu formüller tabiki hesap içerisinde ilerlemeniz için verilmiştir. Bu formülleri bütünleyen ve daha detaylı irdelenmesi gereken bir çok değişken ve formülde bu hesaplara dahil edilmelidir.

  • 9
    Ali ÖZDURANNo Gravatar
    10 June 2007, Sunday 21:18

    Merhaba öncelikle ben havalandırm ve sogutma bolumunu bıtırdım ve iş hayatına başladım kendimii iyi bir derecede yetiştirmek ve herseyi ögrenmek istiyorum hesaplamaların bir çogunu bılıyorum autocad ortamında iyi dereede projelendirme yapıyorum yaklasık 7 fabrıka mekanık havalandırma işleri çözdüm ve uygulamalı bır sekılde teslım ettım. Degerlı buyuklerım sızlerden benı konularınızla yetıstırmenızı ve eksıklerımı tamamlamanızı ıstıyorum çalışma imkanı istiyorum.
    Saygılarımla;
    Ali ÖZDURAN
    HVAC Teknikeri
    0535 455 44 87

  • 10
    HALİLNo Gravatar
    27 June 2007, Wednesday 17:02

    MERHABA;
    serkan bey ilginize teşekkür ederim ; BEN mekanik tekniker adayı, kanaldaki hızı pratik bulabiliyorum fakat basıç kaybı hesaplarında zorlanıyorum yardımcı olabilir misiniz?

  • 11
    Serkan ÖzantNo Gravatar
    28 June 2007, Thursday 9:52

    Sn. Halil,

    Daha önceleride belirttiğimiz gibi pratik bişiler yapıyorsanız, gerçeğinden uzaklaşıyorsunuz demektir. Özellkile ısı proses üzerinde kesin hesaplara kanalize olmakta fayda var. Yukarıda anlattığım hesap yöntemlerini özümsiyerek sizde pratiğe dönük yöntemler geliştirebilirsiniz.

  • 12
    gökanNo Gravatar
    6 July 2007, Friday 14:32

    iyi günler. benim sorunum, okumakta olduğum okulun spor salonu havalandırma ve iklimlendirme projesini yapmakla görevlendirildim. kapalı spor salonu için standartlar varmış ben bulamadım, internetten de araştırdım ama çıkmadı lütfen bana yardımcı olurmusunuz. en azından 1 tane örnek proje olursa yapabilirim. bide sistemde karar veremedim, egzostun belli bir oranını tekrar iç ortama göndermeye. sistem, yazın soğutma yapacak, kışında taze hava dan gelen ısı kaybını karşılaması gerekecek. siz olsanız spor salonu için nasıl bir tasarım düşünürdünüz. bu yazıyı sonuna kadar okuduğunuz için şimdiden teşekkürler.

  • 13
    Serkan ÖzantNo Gravatar
    9 July 2007, Monday 9:01

    Sn. Gökhan öncelikle, spor salonu, konser salonu gibi günün belli sattatlerinde pik yüke ihtiyaç duyulan sistemlerde klasik konfor uygulamaları için büyük yükler ortaya çıkacaktır, bunun yerine evaporatif soğutma ve by-pass havalı ve taze havalı sistemleri düşünebilirsiniz.

  • 14
    ERCANNo Gravatar
    7 August 2007, Tuesday 17:59

    merabalar Serkan bey boyle bır hızmet verdığiniz için size çok teşekurederım.bır mekanın pis havasının çekmek için mekana kullanılacak makınenın kaç m3/h olacagını nasıl hesaplarız.ve zon değeri denınlen değer nedir.cevaplarsanız sevınırım.saygılarımla

  • 15
    mehmet saranNo Gravatar
    9 November 2007, Friday 13:51

    merhaba. EXTERNAL SATATIC PRESSURE İLE KLİMANIN FAN PERFORMANSINI TESPIT ETMEYE ÇALIŞIYORUM. AMA BASINÇ AKAYIPLARINI HESAPLAYAMIYORUM NASIL YAPABİLİRİM YARDIMCI OLDURMUSUNUZ

  • 16
    burcuNo Gravatar
    8 January 2008, Tuesday 16:04

    bulunduğunuz yerin atmosfer basıncını ve rakımını ölçün die ödev var bunu nasıl yapıcam yardım ederseniz sevinirim !

  • 17
    nuriNo Gravatar
    2 February 2008, Saturday 0:46

    mrb serkan bey ben havalandırmada taşeronluk yapıyorum ama kendimi birazdaha geliştirmek istiyorum havalandırmayla ılgili.hava debisi ölçme biryere baglanacak cihazın gücünü hesaplamada yardımcı olacak bir kitap bulabilirmiyiz

  • 18
    emre alagözNo Gravatar
    10 February 2008, Sunday 19:20

    serkan bey vermiş oldugunuz degerli ve bir okadarda uzun ömürlü bilgilerinzi için teşekkür ederim..benim sorum acaba kanallarda fitting kullanılamsı halinde ne gibi sıkıntılar karrşımıza çıkar…yani 2 dirsekle iniş çıkış yapılan bir atış yada emiş kanalında,dirsek kullnamadan yapılan kanala nispeten ne gibi sorunlar oluşur acaba?birde mimari açıdan uygun olmayan örnegin 1000m3/h debili ve 600X600 kare kesitli kanallarda,hız 0.77 m/sn dir..ben burda debi ve hızı sabit tutup kesit boyutlarını düşürsem bi nevi(örnek:350×1000)kanalımı yaysam ne gibi sorunlar karşıma çıkar..şimiden teşekkürler..mail ile yazarsanız çok memnun olurum..iyi çalışmalr..
    gencmuhendis@hotmail.com

  • 19
    sinanNo Gravatar
    17 February 2008, Sunday 18:28

    merabalar Serkan bey boyle bır hızmet verdığiniz için size çok teşekurederım.bır mekanın pis havasının çekmek için mekana kullanılacak makınenın kaç m3/h olacagını nasıl hesaplarız

  • 20
    Serkan ÖzantNo Gravatar
    20 February 2008, Wednesday 10:53

    Sayın ercan ve sinan; cihaz kapasitesi Q (m3/h)= mahal alanı (m2) x mahal yüksekliği (m) x değişim sayısı (deg/h) formülü ile bulabilirsin değişim sayısı wc, banyolarda 8 değ/h, garaj vb. 9-10, imalathanelerde 12 gibi alabilirsin.

    Sayın mehmet saran; MTH için hava kanalı hesabı yazılımını kullamanızı öneririm..

    Sayın burcu; rakım (denizden yüksekli) zaten atmosfer basıncının bir çarpanıdır, atmosfer basıncı deniz seviyesinde (0 m’de) 101.325 kPa^dır. aşağıdaki tabloyu kullanarak istediğin rakımmı ve atmosfer basıncını bulabilirsin.

    Yükseklik, m Sıcaklık,°C Pressure,kPa
    -500 18.2 107.478
    0 15.0 101.325
    500 11.8 95.461

    Sayın nuri; MMO yayınları 296 Klima tesisatı kitabı size yardımcı olabilir.

    Sayın emre alagöz; özel parçalarda oluşan basınç kayıpları hız basıncı dediğimiz yöntem ile hesaplanır, bu yöntemde özel parçanın özel direnç kaybı katsayısı (ksi) değeri önem kazanır. bu değer özel parçanın giriş çıkış alan, hız ve debileri ile orantılı olarak değişen denaysel olarak bulunmuş basınç düşümü ifadeleridir. Dolayısı ile özel direnç kaybı kanal basınç düşümünde büyük değerlere ulaşabilir. seçtiğiniz bir dirsek, s veya damper neredeyse 100 Pa’a kadar basınç düşümlerine sebebiyet verebilir. özel parça seçimi ve hesabı ihmal edilmemelidir. Kesit alanını değiştirmeden kanalların ebatları ile oynıyabilirsiniz, yanlız bu değişliklik her kesit tipi (dairesel, kare, dikdörtgen. vb.) için ayrı bir eşdeğer çapa denk gelecektir buda basınç düşümünde size farklı sonuçlar olarak yansıyabilir.

  • 21
    mehmet gürçayNo Gravatar
    28 April 2008, Monday 20:48

    Hava kanalı imalatı yapıyorum ‘Ancak uygulama yapacağım proje’de kesitler kare olduğundan tavan ara mesafesine sığmıyor dikdörgen kesitlere getirmek için izleyeceğim bir (formül) yol için yardımcı olunursa çok tesekkurler….. mehmet gürçay 0537 633 03 00

  • 22
    Serkan ÖzantNo Gravatar
    29 April 2008, Tuesday 9:22

    Sn. Mehmet Gürçay;

    200×200 mm ebatlarındaki bir kanalın kesit alanı 0.04 m2 dir. Çokküçük olmakla beraber kare kesitten, dikdörgen kesite geçerken oluşacak jız ve basınç farklarını ihmal etmek isterseniz sabit tutmak istediğiniz ebadı bu değer bölerseniz dikdörtgen kanalın diğer ebadına ulaşabilirsiniz. Örneğimizde B ebadı 150 olsun, 0.04 / 0.15 = 0.265 değerine ulaşırsınızki buda 200×200 bir kanalın 265×150 lik bir kanala dönüşebileceğini gösteriyor.

  • 23
    ibrahim sönmezNo Gravatar
    2 May 2008, Friday 17:48

    sayın ilgililer
    biraz utopik olacak ama 300 mt dikey bir bacada hava sirkülasyonu elde edlebilirmi altı ve üstü açık.Edilir ise hangi noktada max hıza erişir.gücü nasıl hesaplanır
    teşekkür ederim

  • 24
    ibrahim sönmezNo Gravatar
    2 May 2008, Friday 17:50

    bunu havanın girişi ile çıkışı arasındaki toriçelli deneyine göre basınç farkına bağlayarak sordum
    birde bacanın içi ile dışı arasındaki ısı farkından doğacak rüzgar hesabına bağladım ısınan havanın yükseleceği hesabı?

  • 25
    Serkan ÖzantNo Gravatar
    22 May 2008, Thursday 12:45

    Sn. İbrahim sönmez, öncelikle sorunuz çok mantıklı ve üzerinde düşünülmesi gereken bir soru, sizin belirttiğiniz gibi ütopik değil, eğer Türkiye AB ye girecekmi, ordu siyaset çekişmesi bitecekmi veya Türk insanı ne zaman özlenen ahlak seviyesine ulaşacak deseydiniz bence daha ütopik bir soru olurdu. Bu biraz fazla uzun kaçan girizgahtan sonra sorunuza gelince eğer ortam sıcaklığından daha hafif bir akışkandan bahsediyorsanız, ki bu ısıtılmış veya genleştirilmiş veya çeşitli gazlar karıştırılmış bir hava olabilir bu sorunun cevabını MTH için Proje hesaplarında geçen Baca kesiti hesabı ile bulabilirsiniz. Bunu yanında uzunluk ne olursa olsun eğer bacanın içindeki havanın özellikleri ile dışarıdaki özellikler aynı ise bırakın havalandırma veya egzost yapmayı bacanın içindeki havanın özgül kütlesi ve kimyasal içeriğinden içeriğinden dolayı bu yatırım atıl bir yatırım olabilir.

  • 26
    muratNo Gravatar
    31 May 2008, Saturday 16:16

    hocam soru şu:hav giriş kanalları ölçüleri:500×500mm
    hava giriş debisi :9000m3/h
    b noktasının başka bir ölçü :400×250mm
    b noktasının hızı 5m/s
    bunun förmulu varmı hesaplama formulu.teşekkur edrerım

  • 27
    Onur SahinNo Gravatar
    7 June 2008, Saturday 0:17

    Hocam öğrenciliğimden beri yazılarınızı dikkatle takip ediyorum.Cok tsekkür ediyorum. Genc bir makine mühendisiyim.Mekanik tesisat üzerine calısıyorum.Size bir sorum olacak.10 m2 lik aynı oda için; 3 farklı proje bürosu gerekli taze hava miktarını birisi 150 diğeri 250 diğeride 350 m3 taze hava yazmışlar.Anlamadığım milletimiz nasıl hesap yapıyor? Bişey olmaz diyip tecrübelere göre gerekli hava miktarlarını yazıyorlar sanırım.Siz bu konu hakkında ne düşünüyorsunuz.MMO havalandırma tesisatı kitabına göre yaptığım hesaba göre (gerekli hava miktarı ve dğişim sayısına göre) 80m3 ile 420m3 arasında hava verilebilir.Doğru mudur? 10 m2 oda 2 m tavan yüksekliği ve ofis

  • 28
    Serhan VuralNo Gravatar
    15 July 2008, Tuesday 8:23

    Selam hocam, kusura bakmayın. Sizi hep rahatsız ediyoruz, ama benim de bir sorum olacak.

    Benim en çok merak ettiğim şeylerden biridir bu.

    Mesela ortama üfleyen bir kanaldaki hava hızını teorik olarak 6 m/sn olduğunu kabul edelim. Ayrıca 4000 m3/h hava debisi ve 60×30 ebatında 10 metre düz hava kanalı olduğunu kabul edelim.

    Ben bu kanal üzerine menfez açmak istediğimde, mesela 40×20(Efektif alanı 0,049 m2) dağıtıcı menfez. Bu menfezden geçen hava miktarını nasıl bulurum veya çıkacak olan havanın hızını.

    Tamam, menfez firmalarının tabloları falan var, ama benim sorunum var yine de. Çünkü 600 m3/h hava vereceğini yazan menfezin hava hızı için 3,4 m/sn yazıyor. aynı menfezin 800 m3/h debi için yazdığı hız 4,5 m/sn.

    Şimdi sorularım:

    Ben menfezden ne kadar miktar hava geçeceğini nasıl hesaplayacağım? Hızı mı seçeceğim debiyi mi? Hızı nasıl seçerim? Kanaldan geçen hava hızının burada faktörü var mı? Yani kanal hızı 6 m/sn ise biz de menfez hızını 6 m/sn mi alacağız? Ona göre mi debiyi bulacağız tablodan?

    Bende bir hava hızı ölçer var. Çalıştığım iş yerinde ortama üfleyen bir kanalı(95×30) yandan kestirdim, 10 cm çapında bir delik açtırdım, önce içerideki hava hızını ölçtüm 8,3 m/sn idi. sonra da delikten çıkan hava hızını ölçtüm 7,5 m/sn idi. Doğru mu ölçtüm bilmiyorum ama açılan deliklerden çıkan havanın böyle bir oranı olabilir mi? Yoksa yanlış yerden ölçtüm diye olabilir mi bu hata?

  • 29
    Serkan ÖzantNo Gravatar
    17 July 2008, Thursday 9:23

    Sn. Murat, neyin formülünü sorduğunuzu anlıyamadım, mesleğimizde okadar çok formül varki çünkü.

  • 30
    Serkan ÖzantNo Gravatar
    17 July 2008, Thursday 9:41

    Sn. Onur şahin;

    sanırım bu aksaklık tesisat firmalarından değil bu firmalara gerekli doneleri iletmeden iş isteyen mimar veya mal sahiplerinden kaynaklanıyor. Mesleğimizde kullandığımız katsayı ve tabloların tümü zaten tavsiye niteliği taşıyor, mesleği icra eden kardeşimizin tecrübesi bu tavsiyelerin yorumlanmasında büyük önem arz ediyor. Ortama gönderilecek taze havanın hesaplanması ile ilgili bir çok kriter var. Ortamdaki organik ve kimyasal kirleticiler burda en büyük rolü oynar. Bunu yanında 10 m2 lik bir odada yaklaşık 2 kişi kalacağını ve oda karakteriztiğinin umumi büro olacağını, sigarasız bir ortam olacağını kabul ederseniz bu değer 50 m3/h olabilir. veya 5 m3/hm2 değerini kabul ederseniz yine yaklaşık 50 m3/h değerine ulaşabillirsiniz. Konu ile ilgili MMO yayınları 296-3 nolu yayının 130-143 sayfaları size yardımcı olabilir.

  • 31
    Serkan ÖzantNo Gravatar
    17 July 2008, Thursday 9:51

    Sn. Serhan Vural;
    Herşeyden önce menfezdeki hava debisi ısı kazancı hesapları ile bulunup uygulanan bir değer, bunun yanında menfez hızıda debiden bağımsız olarak menfezin bulunduğu ortam ve menfezin konumu ile ilgilidir, bu durumda sizin elinizde sadece menfezin alanı kalıyorki farklı mahallerde aynı debiler bile olsa farklı menfezler seçilmesinin sebebide budur. Menfez üreticilerinin kataloglarından menfez atış hızlarını kullanarak ve elinizdeki debi ile sizde kendi menfez ebatlarınızı tayin edebilirsiniz. Anemometre ile yaptığınız deney tabiki sizin açınızda iyi bir çalışma olmuş en azından çalıştığınız yerdeki kanallarda kesme biçme yapabildiğinize göre ya işletme müdürünüz yok veya o kişi sizsiniz, kanal içindeki hava hızı etrafı çevrili kapalı bir sistem olmasından kaynaklanıyor ve hız basıncı enerjisine dönüşüyor, aynı debiyi atmosfere açık bir ortama aldınızda hız basıncından söz edilemediği için hızda ölçümü yaptığınız noktayla doğru orantılı olarak sıfıra yaklaşıyor. deneyinizde bir aksaklık yok bu açıdan.

  • 32
    Serhan VuralNo Gravatar
    21 July 2008, Monday 13:09

    Serkan Bey,

    Önce teşekkürler. Doğru tahmin ettiniz, firmadaki işletme müdürü değilim, ama tek ısı-tesisat mühendisiyim.

    Menfezin ısı kazancıyla hesaplanabilir, ama klima santrali değil de, sadece içeriye taze hava basan bir hücre vantilatör de olabilir.

    Menfezin debiden bağımsız olduğunu söylemişsiniz, doğrudur ancak benim asıl sorum şu: Kanaldan geçen hava hızı belliyken menfez hızının ne olacağını bilebilir miyiz, aşağı yukarı? Yoksa nasıl bulacağız? Ben hala çözebilmiş değilim. Aşağı yukarı tutturuyorum şimdi alan hesabından ama ne kadar doğru bir yöntem tartılışır bu.

Yorum bırak