Mekanik Tesisat Projelerine başlamak için gerekli ön hazırlıklar II
![]() |
Yazar | Serkan Özant |
| Mesleği | Programcı, Mekanik Tesisat Uzmanı | |
| MTH Yazılımları | ||
| web | Ant Mekanik Ltd. | |
Merhaba arkadaşlar,
Yazı dizimizin ikinci bölümünde AutoCAD ortamında bize ulaşan mimarilerin elden geçirilmesi, hesap ve çizim için gerekli düzenlemeleri yapılması ile ilgili fikirlerimi sizlerle paylaşmak istedim, Pek tabi ki bu makalede yazan bilgiler bizim meslek hayatımız boyunca maruz kaldığımız zorlukların
toplamı olan tecrübelerimiz ile ortaya çıkıyor. Bu usul ve yöntemlerde birini, birkaçını veya hepsini kendi çabaları ile keşfetmiş arkadaşlarımız olabilir, hatta sorunları çözmeyi bizden daha kolay hale getirenler de. Bu günlük üzerinde paylaştığımız bilgilere dair daha parlak ve taze fikirleri olanlar varsa, onları da sadece yorum yazarak değil aktif yazar olarak ta aramızda görmek istiyoruz, lütfen bu isteğimizi kulak arkası etmeyiniz.
Kısa olmasını planladığımı ama ipin ucunu kaçırdığım girizgahtan sonra önceki yazımda yer alan ön bilgileri mimar, mal sahibi, proje müellifinden edindiğinizi varsayarak genel temizlik kurallarına bir bakalım. Bildiğiniz üzere AutoCAD üzerinde mekanik tesisat tasarımı yapmak yine yüzlerce çizim objesinin aynı çizim üzerine eklenmesini gerektiriyor, bu çizim objeleri AutoCAD operatörleri için yazılar, çizgiler, bloklar, referanslar, vs. Olarak ortaya çıkarken, bizim gibi hem operatör hem de meslekten olanlar için borular, kanallar, fittingsler, armatürler, kazanlar, ısıtıcı soğutucu apereylere dönüşüyor. Bu çizim cümbüşüne girmeden önce mimarimizi bir elden geçirelim. Şekil.1 de örnek bir mimariyi görüyorsunuz.

Şekil.1 Örnek bir mimari.
Çizimden takip ettiğiniz üzere yapının kullanım maksadı, mahallerin içeriklerine göre tanzim edilmiş iç mimari öğeleri, yine yapının mimari öğelerinin ebat ve şekillerini gösteren bir çok ölçü çizgisi, özellikle ıslak mahal, laboratuar, vb. yerlerdeki döşeme kaplamaları gibi mekanik tesisatçının işine yaramayacak hatta onun proje verimini düşürecek objeyi çizimden ayıklamamız gerekecek.
Bu tarz objeleri çizimden ayıklamanın en güzel yolu mimari çizimi ilk açtığımızda kullanılmayan tüm yazı, çizgi tipleri, blokları ve diğer öğeleri çizimden ayıklayan PURGE komutunu kullanmaktır. Aşağıda bir örneğini göreceksiniz. Ben genellikle tüm obje tipleri için PURGE işlemi yaparak çizimde o anda zaten kullanılmayan objelerin tümünü mimari çizimden dolayısı ile dosyamdan ayıklamış oluyorum.

Şekil.2 PURGE dialog kutusu.
İlgili komut ile ekrana çağırdığımız dialog kutusu (Şekil.2) üzerinde “Purge All” tuşuna tıklayarak tüm objeler için bir ayıklama yapılmasını sağlıyoruz. Ekrana gelen onay penceresinde genellikle “Yes to all” tuşuna tıklayarak bize soru sorulmadan PURGE işleminin tamamlanmasını sağlayabiliriz. Bu işlemler sırasında AutoCAD in komut satırında PURGE edilen varlıkları izleyebilirsiniz, genellikle çabucak ayıklandıkları için son bir ikisini ancak görebilirsiniz. Ayrıca işlem bittikten sonra F2 tuşuna basarak tam tarihçeyi de görme imkanınız olduğunu unutmayın. Bu aşamadan sonra dosyamızı bir sefer “SAVE” komutu ile kaydederek yapısının neredeyse %50 oranında küçüldüğünü izleyebilirsiniz, sizlere gelen 3-4 MB büyüklüğündeki dosyalara ilk uygulayacağınız ön hazırlık PURGE dir diyebiliriz.
Bir diğer ayıklama yöntemi de istenmeyen objelerin katmanlarının dondurulması veya silinmesidir. Yalnız bu gibi durumlarda sağ olsun mimar arkadaşlar bazen hızlı çalışmaktan bazen de dikkatsizlik sonucu çizimde kalması gereken ana objeler ile bazı yardımcı çizim objelerini aynı katman üzerinde çizebiliyor, dikkatsizce yapılacak bir çizim ayıklama işlemi mimari çizim üzerinden ana objelerinde kaldırılmasına sebebiyet verebilir. Katmanların dondurulması ile silinmesi arasındaki fark yine kendini dosya boyutunda gösterecek. Küçülen dosya boyutu ile AutoCAD daha az harddisk kullancak, bu da bize çizim ortamında düzenleme ve görüntü komutlarında hız olarak geri dönecek. [Tabiki bu hıza ihtiyaç duyan AuoCAD tutkunları için]
İstenmeyen katmanların çizimden ayıklanması için en iyi yöntem istenmeyen katmana sahip bir çizim objesine tıklamak ve katman yüzer toolbarından görünüm ayarını OFF’a getirmektir.

Şekil.3 İstenmeyen katmanları kapatalım.
Bu örnekte “tefriş” katmanına sahip bir sehpa çizimin sol üst köşesindeki mahalden fare yardımı ile işaretleniyor ve gürünüm ayarlarını kontrol eden imleç fare yardımı ile kapalı moduna getiriliyor.

Şekil.4 Tefriş katmanı kapatıldığında ortalık rahatlıyor
.
Evet şekilde görüldüğü üzere tüm tefriş katmanına ait objeler bir anda çizim üzerinden temizleniyor, bu işlem ile mahal içerisine ısıtıcı soğutucu apereyler yerleştirmek, mahal etiketi yerleştirmek, vb. işlemler için yer açılıyor. Kötü bir katman dondurma olayına örnek vermek içinse bu mimari çizim üzerinde üst cepheye bakan camlara dikkat ediniz. Bu camlar çizimi çevreleyen ölçü çizgileri ile aynı katmanda bulunuyor, biraz önceki katman dondurma işlemini ölçü çizgileri içinde uygulayalım.

Şekil.5 Ölçüleri de kapattık.
İşte çizimimizin istemeden kaldırdığımız üst cephe ile görüntüsü. Mimariyi çevreleyen ölçü çizgilerini kaldırmak isterken, mimari bütünün parçası olan üst cepheyi de kaldırmış olduk. Dolayısı ile hemen “UNDO” komutunu çağırarak hem üst cepheyi hem de ölçü çizgilerini geri çağırıyoruz. Ölçü çizgileri için yapılacak tek işlem el ile “ERASE” komutunu seçmek olacaktır. Sevgili arkadaşımız Orhan Toker’in seçim setleri yazısını okuyarak ERASE komutunu da etkin olarak kullanabilirsiniz.
Sevgili arkadaşlar son olarak mekanik tesisat projesi tasarladığımıza göre mekanik tesisat objelerinin mimari objelerden daha görünür olmasını istiyebiliriz. Bunun içinde mimari özelliklere sahip tüm objelerin renklerinin en ince kalem kalınlıklarına denk gelecek şekilde ayarlanması gerekecektir. Bilindiği üzere mekanik tesisat projeleri sunumdan çok teknik kaygılar ile tasarlanıyor ve genellikle siyah/beyaz plot alınıyor. Bu gibi durumlarda aşağıdaki kalem kalınlıkları listesine benzer bir liste ile bizde mekanik tesisat projesinde vurgulamak istediğimiz objeleri kalın kalemler (sıcak renkler), istenmeyen objeleride ince kalemler (soğuk renkler) ile tasarlayabilir. Mimaride bizim için soğuk kalemler sınıfına giriyor

Tablo.1 Mekanik tesisat projeleri için pratik kalem kalınlıkları ve renkler.
Sevgili arkadaşlar, bu yazımda mekanik tesisat projelerine başlamak için gerekli ön hazırlıkları AutoCAD üstünde açmaya çalıştım, bir daha ki yazımda ölçeklendirme, yazı kaideleri, vb. işlemleri irdelemeye çalışacağız. Hoşçakalın.
Benzer Yazılar



(5 votes, average: 4.2 out of 5)
19 December 2006, Tuesday 12:35
Sayın Serkan Özant,
uzun süredir düşündüğüm bi soruyu burada değerli günlükçülere ve size sormak istiyorum.
autocad ile mekanik tesisat projeleri hazırlanırken örneğin normal kat planları çizilirken eşzamanlı kolon şeması çizdirebileceğimiz bi modül yada program varmı? yine aynı zamanda metrajıda çıkaracak.
kolay gelsin.
19 December 2006, Tuesday 17:16
Sn. Rıdvan;
Bu tarz yazılımlar yurt dışı ülkelerde bolca bulunmakta, ancak hem kullandıkları standartlar hemde fiyatları sebebi ile ülkemizde alıcı bulamıyorlar. Firmamız bahsettiğiniz özellikleri taşıyan içerisinde bolca AI (Yapay zeka) özellikleri katılmış modüller üzerinde ar-ge çalışmalarını sürdürüyor. 2007 yazında piyasaların beyenisine sunmayı amaçlıyoruz. Syg.
12 January 2008, Saturday 11:50
ben autocadden fazla anlamıyorum ama ögrenmek istiyorum ne yapmalıyım bana bunun hakkında yardım edecek arkadas arıyorum yardımcı olacak kişiler varsa yazışabilirim benım tel 05385032435
27 August 2008, Wednesday 13:32
Arkadaşlar geç te olsa yazılarınıza geçte olsa ulaşabilidim.Umarım bir cevapta bulurum. Aranızda Revit MEP veya AutoCAD MEP ile ilgili bilgi almak istiyen varsa yardımcı olabilirim.Ayrıca aradığınız programın bu olduğuna inanıyorum gerek parametrik yazılımı gerek metraj çıkarması için ideal bir programdır.