Mimari çizimlerde kot verme yöntemi

![]() |
Yazar | Muharrem Koçyiğit |
| MesleÄŸi | Makine Teknikeri | |
| AutoCAD, AutoLISP, Visual LISP | ||
| Prosteel Uzmanı | ||
| SEVİYE | : | Orta |
| VERSİYON | : | AutoCAD ™ 2007 |
| DOSYALAR | : | Level.lsp, Level.dwg, Level-Sample.dwg |
Merhabalar,
Sizlere Mimari proje aÅŸamasında yardımcı olacak bir araç sunmak istiyorum. Plan, kesit veya görünüşlerde bütün kaba kat döşemelerinin kotlarını vermeniz gerekir. Bu tür iÅŸlemleri yaparken görünümü standartlara uygun, kotayı “kendiliÄŸinden güncelleÅŸtiren” blokla çalışmak en akılcıl yöntemdir.
Yazımda çok görünümlü ve nitelik özelliği taşıyan bir dinamik bloğa ne şekilde otomatik yazı (FIELD) özelliği eklendiğini öğrenecekseniz. FIELD (alan) özelliğini Lisp programı ile kolay şekilde ekliyebilirsiniz.
![]() |
Mimari çizimlerde yapının esas giriÅŸi önündeki tretuvar kotu 0.00 düzeyi olarak kabul edilir. AutoCAD içindeki tüm yükseklikler ise yer koordinat sistemine göre hesaplanır! (wcs = world coordinate system).Â
Åžekil 1 - (A) UCS ikonunun bulunduÄŸu yeri olan orijin noktasını (0,0,0 görmektesiniz. EÄŸer gözükmüyorsa sistem deÄŸiÅŸkeni UCSICON’un deÄŸerini 1 veya 3 olarak ayarlayın. Åžekil 1 - (B) Çizim alınındaki her hangi bir koordinatın deÄŸerini ID komutuyla göstererek öğrenmek mümkün. ÖrneÄŸin bloÄŸun yerleÅŸtirme merkezini öğrenebilirsiniz. |
| Şekil 1 - ID komutuyla gösterilen noktanın değerini tespit etmek | |
Â
Command: _ID (yukarıda (B) harfiyle gösterilen bloğun yerleştirme merkezini gösterin)
Specifiy point: X = 1700.0000 Y = 2690.0000 Z = 0.0000
Â
![]() |
“Dyn-LEVEL-TR” isimli dinamik blok nitelik özelliÄŸi taşıyor (deÄŸiÅŸken-yazı).Â
DIN 1356 (07.1974) normuna uygun olarak tasarlanmış bloğumuz çok görünümlüdür. |
| Şekil 2 - Dinamik bloğun özellikleri | |
- Kaba kat döşemelere dolgun üçgen (SOLID ile taranmış)
- Bitmiş zeminlere boş üçgen kullanılır.
- Tavanları ölçülendirmek istiyorsanız, bloğu FLIP eylemiyle aynalanmanız gerekli.
Kotayı gösteren rakam röper noktası 0,0,0 ‘dan yüksek bir seviyeyi gösteriyorsa (+),
alçak bir seviyeyi gösteriyorsa (-) işaretli olarak sayının önüne yazılır.
![]() |
Kot yüksekliÄŸi 0 (sıfır) ise rakam olarak ±0.000 yazılır. Artı/Eksi olarak yazılan önek %%P girerek verilir.Â
ATTEDIT veya DDATTE komutuyla bloğun nitelik değerini değiştirebilirsiniz. Bu olay çift tıklayarakda olabiliyor. Hayır çifte tıklama olmıyor diyorsanız DBLCLKEDIT yazarak aktif duruma getirin. |
|
| Åžekil 3 - BloÄŸun nitelik deÄŸerini deÄŸiÅŸtirmek | ||
Â
![]() |
Nitelik özelliÄŸe sahip olan blokların diÄŸer deÄŸerlerini istediÄŸiniz ÅŸekilde deÄŸistirmek mümkün (Åžekil 4).Â
Diğer hoşuma giden olay ise değişken yazının yerleşim noktasını GRIP aracılığı ile bir başka yere taşınabilinmesi. |
| Şekil 4 - Bloğun değişken-yazı özelliğini düzenlemek | |
Â
Çok görünümlü dinamik blok (Parameter = VISIBILTY). |
![]() |
![]() |
![]() |
|||
| Görünüm modu: Y1 FLIP modu: Not flipped |
Görünüm modu: Y1 FLIP modu: Flipped |
Görünüm modu: Z1 | |||
![]() |
![]() |
![]() |
|||
| Görünüm modu: Y3 FLIP modu: Not flipped |
Görünüm modu: Y3 FLIP modu: Flipped |
Görünüm modu: Z2 | |||
![]() |
![]() |
![]() |
|||
| Görünüm modu: Y5 FLIP modu: Not flipped |
Görünüm modu: Y5 FLIP modu: Flipped |
Görünüm modu: Z3 | |||
![]() |
![]() |
![]() |
|||
| Görünüm modu: Y7 FLIP modu: Not flipped |
Görünüm modu: Y7 FLIP modu: Flipped |
Görünüm modu: Z4 |
Görünüş ve kesitler için “Yx” harfiyle baÅŸlayan seçenekleri kullanın (Y1′ den Y8′e kadar).
Plan çizimlerenizde iÅŸinize yarayacak Z1′ den Z4′e kadar isimlendirilmiÅŸ semboller bulunmakta. AÅŸağıda liste olarak gösterilen AutoLISP programmı bloÄŸun visibility parametresini süzer ve bloÄŸun yerleÅŸim noktasına ayıt Y- veya Z- deÄŸerini seçer.
Ekte verdiğim AutoLISP rutininin kullanımı.
| Birim Modu (%lu = linear units):Â
Sistem değişkeni LUNITS e benzer birim modu ayarı bu verilerle uygulanır.  |
\f "%.30q0" |
Şu an ayarlanmış birim sistemine uygun gösterir. |
\f "%lu1" |
Fen iÅŸlemleri birim sistemi |
\f "%lu2" |
Ondalık birim sistemi. |
\f "%lu3" |
Mühendislik birim sistemi. |
\f "%lu4" |
Mimari birim sistemi. |
\f "%lu5" |
Rasyonel (kesirli) birim sistemi. |
Â
| Basamak sayısı (%pr = precision):Â
Lineer birimlerin virgülden sonraki basamak sayısını ayarlar. Sistem değişkeni LUPREC gibdir ve ondalık hanelerinin hassasiyetini yönetir. Hane değerini 0 (sıfır) ile 8 arasında kullanabilirsiniz.  |
Â
\f "%pr0" |
Sayı yuvarlanmış rakam olarak (virgülsüz) gösterilir. |
\f "%pr8" |
Virgülden sonra basamak sayısını 8 olarak gösterir (AutoCAD daha fazlasını kabul etmez). |
Â
| Dizinleri ayıran semböl (%ls = line separator):Dizinleri birbirinden ayıran işaretin görünümünü değiştirebilirsinz. Ascii değeri 44 olan virgülün [,] yerine bir başka sembölle görüntülemek mümkün. |
Â
\f "%ls59" |
[;] ASCII değeri 59 olan noktalı virgül. |
\f "%ls47" |
[/] ASCII değeri 47 olan eğik çizgi. |
Â
| Dizinleri ayıran işaret (%ds = decimal separator):Basamak sayılarını ayıran işaretin görünümünü değiştirir. Ascii değeri 46 olan noktanın [,] yerine bir başka karakter kullanmak mümkün.
 |
Â
\f "%ds44" |
[\f "%ds32" |
[] ASCII deÄŸeri 32 olan boÅŸluk karakteri. |
Â
![]() |
Ön ve arka ekler (%lu = prefix / suffix): Önek (ing. Prefix) ve arka ek (ing. Suffix) işlemlerini görür. |
Â
\f "%ps[Aks aralığı = ,]" |
Önek olarak “Aks aralığı = ” kullanılacaktır. |
\f "%ps[Daire çapı = , mm]" |
Önek “Daire çapı = ” ve arka ek “ mm” ibaresi koyacaktır. |
Â
| Sıfırları atmak (%zs = zero space):Sıfırları atmak için sizlere sunulan kolaylık. |
Â
\f "%zs1" |
Feet ayarı |
\f "%zs2" |
Inch ayarı |
\f "%zs4" |
Virgülden önce sıfırları atıyor |
\f "%zs8" |
Virgülden sonraki fazla olan sıfırları atıyor |
\f "%zs12" |
Virgülden önce ve sonra gelen sıfırları yok ediyor |
Önemli Notlar:
- Modell kısmında yapılan tüm kesit çizimler M = 1 : 1 ölçeğinde yapılmalı ve zemin yükseklikleri koordinatin Y-değerine eşdeğerde olmalı. Çıktılar (detayların görünümleri) pafta kısmında yapılır. (Layout)
- ATTEDIT komutuyla degiÅŸken yazılarda düzenleme yaparken farenin sagtuÅŸu ile kısayol menüden otomatik yazlıları düzenleyebilirsiniz.Â
Â
İlgili Yazılar:
Â
Â
Rastgele bir yazı



















14 November 2006, Tuesday 10:38
Sevgili okurlar,
Muharrem beyin bu çalışması dünyada eÅŸi az rastlanabilecek nitelikte üst düzey bir çalışmadır. AutoLISP merakı olanlar için adeta Autocad ve AutoLISP’in uyumlu kullanıldığında neler yapılabileceÄŸi dersi niteliÄŸindedir.
Muharrem arkadaşımıza sonsuz teşekkürler.
15 November 2006, Wednesday 13:03
Muharrem beyin yazarlar arasına katılması autocad’in komut ezberleyerek çalışılan bir yazılım olmadığını bizlere bir kez daha hatırlatıyor, nitelikli yazılarınızın devamı diliyoruz.
14 September 2007, Friday 16:38
Merhaba ,
bu lisp gerçekten çok pratik..bi süredir kullanıyorum.Size ve emeÄŸi geçen arkadaÅŸa gerçekten çok teÅŸekkürlerimi sunuyorum..EÄŸer kullanan arkadaÅŸlar varsa bir ÅŸey sormak istiyorum..Bir süredir hiç bir sorun çıkmadan kullanıyordum, fakat bir anda artık kotları gerçek seviyesine uptdate edememeye baÅŸladım. 0.00 kotu default deÄŸeri olarak deÄŸiÅŸmeden kalıyor..Acaba sorun neden kaynaklanıyor olabilir..Lisp’i orjinal haliyle yeniden yükledim sorunu çözemedim.Yardımcı olabilirseniz sevinirim. TeÅŸekkürler
1 November 2007, Thursday 12:34
merhaba ve Muharrem KoçyiÄŸit baÅŸta olmak üzere emeÄŸi geçen herkese teÅŸekkürler güzel bir site ve kot verme konusunda çok yardımcı bir uygulama ama…
illa ki kot vereceÄŸimiz çizimimizin 0.00′ının world ucs ile aynı y hizasında mı olması gerekmektedir? yani çizim içerisinde altlı üstlü duran ama örneÄŸin aynı binaya ait kesit ya da görünüşleri, Dyn-LEVEL-TR bloÄŸunu istediÄŸimiz yerlere yerleÅŸtirerek ve güncelleyerek kotlayamayacak mıyız? cevapların evet olmaması gerekiyor diye düşünüyorum! yani iÅŸleri bu kadar kolaylaÅŸtırmışken bir world ucs’i aÅŸamayacak olmak!
bir nacizane öneri-sorum daç.. acaba dimensin/baselineı kullanarak (ölçü deÄŸerlerini attributea ve son tıklanan noktaya girilecek bloÄŸun içine yazdıracak bir düzenleme…) kot veremez miyiz? böylece ucse hiç bulaÅŸmadan 0.00 ı ölçümüzün ilk tıkladığımız noktası oalrak almış oluruz…
teşekkürler
4 November 2007, Sunday 15:08
Merhaba Tolga,
yazdığım Lisp bloÄŸun yerleÅŸim noktasına göre hareket ettiÄŸi için, InsertPoint’in Y-deÄŸerine göre hareket eder. Sende kesiti alt alta deÄŸilde, yana yana yerleÅŸtirirsin olur biter. Çıktıları Layout ile yani paftalarla yapıyorsan problem yoktur zaten. Fakat ÅŸunuda belirtmek isterimki bir problemi çeÅŸitli methodlarla çözmek mümkün. Senin dediÄŸin ÅŸekildede olabilir fakat Lispin içerigini biraz deÄŸiÅŸtirmek gerektirir. İlginden dolayı icin sana teÅŸekkür ederim.
Sayın Döne Yalçın’in sorusuna cevap veremediÄŸim için özür dilerim. Fakat Problemin neden kaynaklandığını bende bilmiyorum.
Saygı ve sevgilerimle …
15 December 2007, Saturday 15:08
[…] pratik kot verme Autocad Günlüğü » Blog Archive » Mimari çizimlerde kot verme yöntemi Yukarýdaki linkte sayýn Muharrem Koçyiðit’in mimari projelerde kesit görünüþlere (ve planlara) kot […]