3 boyutlu blokları kullananlar, bazen aynı bloğun bakış açısına göre görünüşlerinin farklı olmasını istemişlerdir. Örneğin plân düzleminde iki boyutlu plân resmi olan bir masanın, perspektif bakış açılarından 3 boyutlu gözükmesini çok istemişsinizdir. Hatta bu amaçla, içindeki nesneler belirli bir katman düzeni ile hazırlanıp, bakış açısına göre diğer katmanları kapatmak yoluyla istenilen görünümü sağlayan bloklar hazırlanmıştır. AutoDESK firması, SoftDESK firmasını satın alıp, Architectural Desktop (ADT) yazılımını ürün gamına kattıktan sonra, 3. sürümde yazılıma bu özelliği eklemiştir. Bu yazımızda ADT 2000 (3.0) yazılımından itibaren günümüze kadar kullanılan ve sonraki sürümlerde de kullanılacak olan multi-view blok özelliğinden bahsedeceğim. Yazı ADT 3.3 (2002) kullanarak hazırlanmıştır. ADT 2006 ve ADT 2007’de menüler farklılık göstermektedir.

Şekil 1

     Şekil 1’de gördüğünüz masa multi-view block özelliği ile hazırlanmıştır. Bu sayede plân bakışında plân, sol ve sağ yönden bakışlarda yan, öne ve arka yönden bakışlarda ön görünüş almamız mümkün olmuştur. Diğer tüm açılardan yaptığımız bakışlarda masamız 3 boyutlu gözükecektir.

Şekil 2

     Burada prensip son derece basittir. Değişik görünüm almak istediğimiz her bakış açısı için bir adet blok hazırlamamız ve bu blokları ‘ADT Style Manager‘ ile bir araya getirmemiz gerekmektedir ( Şekil 2 ). Ancak çalışma kolaylığı ve karışıklıkları engellemek açısından hazırladığımız bloklara verdiğimiz isimler ve isteğe bağlı olarak kullandığımız katmanlara dikkat etmemiz gerekir. Şekil 3’te hazırlamamız gereken bloklar, yerleşim noktaları ve isimleri gösterilmiştir.

Şekil 3

    Dikkat ederseniz ana bloğun ismi MASA’dır. Her görünüş için bir blok hazırlayacağımızı düşünürsek, 3B, yan, ön ve plân görünüşler için bize 4 blok gereklidir ve bunları sırası ile 3D_MASA, LR_MASA, FR_MASA ve PL_MASA olarak isimlendirdik. Her bloğun yerleşim noktası SOL/ALT nokta olmak üzere ayarlanmalıdır. Şekil 2’yi dikkatle incelerseniz tüm blokları yerleşim noktaları, 3 boyutlu sanal prizmanın sol alt köşesinde çakışmaktadır. Dikkat etmemiz gereken önemli noktalardan biri budur. Ayrıca tüm bloklar aynı koordinat düzleminde (UCS = WCS) hazırlanmalıdır. ADT blokları kendiliğinden döndürecektir. Buraya kadar ön hazırlıklarımızı bitirdikten sonra şimdi multi-view bloğumuzu tanımlamaya geçelim:

Şekil 4

Şekil 4’te ADT’ın Style Manager ekranını görüyorsunuz. Bu ekranı açmak için:

1. Command : _AecMvBlockDefine
2. Araç kutularından da AEC Blocks Profiles setini kullanabilirsiniz. ( Şekil 5 )

Şekil 5

     Çizim adının hemen altında, çizimde tanımlı tüm stillerin listesi vardır. Bizim ilgilendiğimiz dal ‘Multi-view Block Definitions‘ kısmıdır. Bu dala farenin sağ tuşuyla basıp ‘MV_MASA‘ isminde yeni bir blok oluşturalım ( Şekil 6 ).

Şekil 6

     Yeni eklediğimiz blok isminin üstüne çift klik (double-click) yaparak düzenleme penceresini açıp, hazırladığımız görünüm bloklarını ekleyelim:

Şekil 7

     Şekil 7’de gösterilen pencerede ‘Add…‘ butonunu kullanarak hazırladığımız tüm masa bloklarını ekleyelim. Sol taraftaki listede ADT’nin desteklediği sunum çeşitleri bulunmaktadır. Her sunum çeşidine göre bloklarımızın hangisinin, hangi bakış doğrultularından görüneceğini (sağ taraftaki liste) işaretlemeliyiz. Burada ‘General‘ için PLAN (PL_MASA), ‘Model‘ için tüm bloklarımızı kullanmamız gerekiyor. Önce soldaki listeden ‘General‘ işaretleyip PL_MASA bloğunu ekleyeceğiz. Sonra aynı listeden ‘Model‘ seçeneğini işaretleyip 4 bloğumuzu da ekleyeceğiz. ADT her defasında bir tane blok seçmemize izin verecektir. Bu bakımdan ‘Add…‘ butonunu 4 kez kullanacağız. Bu aşamadan sonra işimiz kolaylaşıyor. Genel görünümde sadece plan bloğumuz var. Plan bloğumuzun sadece alt ve üst bakışlardan görünmesini istiyoruz. Dolayısı ile bu blok için sadece ‘Top‘ ve ‘Bottom‘ seçeneklerini işaretleyelim ( Şekil 8 ).

Şekil 8

     ‘Model‘ seçeneğinde ise her bloğun ait olduğu görünüşler işaretlenip diğerleri işaretsiz bırakılmalıdır. Burada bloklara koyduğumuz isimler bize yardım edecek. 3D_MASA için sadece ‘Other‘ seçeneği, LR_MASA için ‘Left‘, ‘Right‘ seçenekleri, FR_MASA için ‘Front‘, ‘Back‘ seçenekleri ve nihayet PL_MASA için de ‘General‘ seçeneğinde olduğu gibi ‘Top‘ ve ‘Bottom‘ seçenekleri işaretlenmelidir ( Şekil 9 ).

Şekil 9

     Bu ve bir önceki pencerelerden OK butonu ile çıktığımızda multi-view bloğumuz hazırlanmış olacaktır. Şimdi sıra bu bloğu çizime yerleştirmeye geldi. Bunu yapmak için

1. Command : _AecMvBlockAdd
2. Araç kutularından da AEC Blocks Profiles setini kullanabilirsiniz.

Şekil 10

     Şekil 10’daki pencere bir yüzer penceredir ve ‘Close‘ butonuna basıncaya dek seçtiğiniz bloğu yerleştirmenize yardım eder. Bloğu yerleştirdikten sonra çeşitli bakış açılarını kullanarak bloğun özelliklerini görebilirsiniz. Unutmayın bu blok ADT’de kullanılmak üzere hazırlanmıştır. AutoCAD 2000, 2002, 2004 ve 2005’te kullanabilmeniz için AutoDESK’in sitesinden Object Enablers yazılımını indirip kullanmanız gerekir. AutoCAD 2007’de ise bloğu doğrudan kullanabilirsiniz.