Örnek bir mimari çizim üzerinde kanal kesit ve basınç kaybı hesapları…
 |
Yazar | Serkan Özant |
| Mesleği | Programcı, Mekanik Tesisat Uzmanı | |
| MTH Yazılımları | ||
| web | Ant Mekanik Ltd. | |
Sevgili arkadaşlar,
Daha önceki yazılarımda kanal tasarımın usullerini, bu usulleri uygularken dikkat etmemiz gereken hususları ve tasarımın büyük çarpanı olan kanal kesit ve basınç kaybı hesaplarını izah etmeye çalışmıştım. Takip edebildiğim kadarı ile yazıların teori anlatan kısımlarından çok, pratiğe dönük olanları daha çok ilgili çekiyor ve okunuyor, bende bu yazımda AutoCAD üzerindeki uygulamalara biraz daha ağırlık vermeye çalışacağım.
Son yazımda genel kanal basınç kaybı hesaplarından ve bu hesapların kanal kesitlerine dönüştürülmesi için gerekli kısımları anlatmıştım.
Şekil.1 Mimari plan üzerinde kanal tasarım çalışması
Mimari plan üzerinde menfez yerlerini işaretledikten sonra, bu menfezleri en optimum şekilde fan’a veya santrale doğru toplayarak bir kanal hattı meydana getirmiştik. Bu kanal hattı ile ilgili hesap bileşenlerini ise excel’de veya kağıt ve kalem kullanarak, veya firmamızın hazırladığı e-Hvac yazılımı ile bir listesini hazırladık. Bu liste biraz sonra dökümünü yapacağımız kanal hesap usullerinde bize yardımcı olacak.
Kanal tasarımında, kanal içerisindeki hava hızlarının kesitler ve basınç kayıpları ile yakından ilgili olduğunu belirtmiştik, işte bu tespitimizi uygulamaya geçirmenin vakti geldi, kanal üzerindeki minumum hava hızını örneğimizi göz önüne alarak 2 m/sn ve maksimum hızıda 5 m/sn. Seçiyorum. Olabilecek maksimum hızlar ile ilgili bir tabloyu önceki yazılarımda belirtmiştim. Buna göre her kanal bölümü için olası çaplandırmayı aşağıdaki formülümüzü kullanarak yapabiliriz.
diameter = (2 * (((volume / (velocity * 3600)) / pi) ^ 0.5)) * 1000
bu formülde;
volume : hesabı yapılan kanal bölümünün toplam debisi (m3/h)
velocity : hesabı yapılan kanal bölümündeki hava hızı (m/sn)
pi : 3.14 alınabilir
diameter : hesabı yapılan kanal bölümündeki dairesel kanal kesiti (m)
Daha önce oluşturduğumuz kanal hattı listesinde boş bulunan kanal kesiti kısmına bulunan bilgileri yazarak not alalım, bu aşamadan sonra her kanal bölümü için debi, hız ve kesit ebadı değerlerini bildiğimize göre kanal basınç kaybı değerini de rahatlıkla bulabiliriz.
Basınç kaybı bulunması sırasında aşağıdaki formülasyonları kullanabilir, bu formülasyonlar ASHRAE nin FUNDAMENTALS yayınlarında kanal kesiti ve basınç kaybı hesabı yapılmasında kullanılması tavsiye edilen formülasyonlardır.
re = ((velocity * diameter) / (1000 * hk_kviz))
velocity : hesabı yapılan kanal bölümündeki hava hızı (m/sn)
diameter : hesabı yapılan kanal bölümündeki dairesel kanal kesiti (m)
hk_kviz : hesabı yapılan kanal hattı için kinematik vizkozite
pd = (hk_yoğ * ((velocity ^ 2) / 2))
velocity : hesabı yapılan kanal bölümündeki hava hızı (m/sn)
hk_yoğ : hesabı yapılan kanal hattı için hava yoğunluğu
pd : hız basınçı olarak tarif edilen dinamik basınç
f = (0.11 * ((((emstivite / diameter) + (68 / re))) ^ 0.25))
emtivite : kanal hattı malzemesine bağlı olan pürüzlülük değeri
diameter : hesabı yapılan kanal hattını için tahminin kanal kesiti (m)
re : Reynolds katsayısı kanal içindeki akışın laminer/tirbülanslı olmasını tanımlıyan boyutsuz katsayı
deltapf = (f * (1000 / diameter) * pd)
diameter : hesabı yapılan kanal bölümündeki dairesel kanal kesiti (m)
pd : hız basınçı olarak tarif edilen dinamik basınç
deltapf : hesabı yapılan kanal bölümündeki basınç düşümü değeri (pa)
Şekil.2 e-Hvac yazılımı kanal bölümleri listesi penceresi
Yukarıda anlatılan hesaplar her kanal bölümünü için tekrar edilirse, kanal tasarımlarında uygulanması gereken kanal bölümleri ebatları ve basınç düşümü değerleri ortaya çıkacaktır. Bu aşamadan sonra hesapladığımız kanal bölümlerine ait kesit ebatlarına uygun olarak kanal tasarımımızı mimari plan üzerine işliyoruz.
Oluşan listede dikdörtgen ve düz oval dediğimiz kanal bölümleri için ebatlar (a x b) şeklinde veriliyor. İlk okunan ebat her zaman planlar üzerinde işlenecek olan kanal genişliği ebatlardır. B ebadı ise plan üzerinde göremediğimiz kanalın yükseklik ebadıdır. Küçük debili kanal hatlarında (örneğimizdeki gibi :D) maksimum kanal hava hızını düşük tutmakta fayda vardır. Bu örnekte 5 m/sn. Seçildi. Oluşan kanal kesit ebatlarını mimari plan üzerinde işlediğimizde kanal hattımız aşağıdaki çizime benzemesi gerekir.
Şekil.3 Hesapların tamamlanarak çizime işlenmiş hali
Bu çizim üzerine istersek kanal bölümleri ile ilgili bilgiyi copy/paste yöntemi ile iliştirerek projeyi okuyacak insanlara kolaylık sağlayabiliriz. Görüldüğü üzere kanal tasarımı ve kanal kesit ve basınç kaybı hesapları aslında çekinmeden yapabileceğimiz bir tasarım basamağı, mekanik tesisatı oluşturan onlarca disiplinden bir tanesi olan hava kanal tasarımı ses problemleri ve titreşim incelemesi ile derinleştirilebilir.
İleriki yazılarımda yapıyı oluşturan yapı bileşenlerinin özelliklerinin incelenemesi ve gerçek mimari planlar üzerinde yapı dış kabuğu ve ısı yalıtımının incelenmesini irdeleyeceğiz.
Hoşçakalın.
Benzer Yazılar
10438 defa okunmuş Bu hafta: 66 defa okunmuş Bugun: 12 defa okunmuş Son okunma: 5 September 2008, 21:04
AutoCAD, Mühendislik
(7 votes, average: 4.29 out of 5)
Loading ...
6 December 2006, Wednesday 13:52
güzel olmuş ama bana kanal projesi deilde elektrik projesi yapılmış varsa atabilirmisiniz bi zamet şimdiden teşşekkür ederim
8 December 2006, Friday 17:53
Sn. Uğur, Uzmanlık alanım mekanik tesisat olduğu için makalelerimde bu konuları işliyorum, autocadgunlugu.com ailesi devamlı büyüyor, eminim istekleriniz konusunda size yardımcı olacak bir elektrikçi arkadaşımız da olur yakında.. Takibiniz için tşk. ederim.
7 March 2007, Wednesday 15:07
sayın site yöneticisi
sitenizi sadece reklam amaçlı kullanmayın araya bir iki tane gereklşi bilgiler ekleyin bana bir mimari plan lazım sabahtan beri arıyorum fakat hiç bir bilgi bulamadım lütfen en azından bir kaç tane proje koyun
7 March 2007, Wednesday 16:27
Sevgili Emrah,
Site benim,
İstediğim amaçla kullanırım. Kaldı ki siteyi kurma amacım reklamımı yapmak zaten. Senin isteklerini karşılmak için site kurmadım. Mimari plan istiyorsan, AutoCAD Okulu ve Cad Bankası sitelerine bakabilirsin. İstediğin şeyleri daha düzgün istemeyi öğrenmeyi denemeni tavsiye ederim. Mutlaka daha güzel yanıtlar alırsın.
İlgine teşekkür ederim
17 March 2007, Saturday 20:42
Sayın serkan bey sitenizi yeni keşfettim ve çok güzel bir siteniz ve anlatımınız var teşekkür ederim ellinize sağlık.
Benim öğrenmek istediğim basınç kaybı hesaplarında formülize ettiğiniz hesapları kitaplarda bulunan debi çap hız diyağramından bulunan sürtünme kaybı değerine ulaşamadım birimli bir örnek veribilirseniz sevinirim ilginize şimdiden teşşekür ederim iyi günler dilerim
saygılar
8 April 2007, Sunday 19:40
SayinSerkan beysitenizi yeni kesfettim cok guzel vede yarali bir site kurmussunuz simdide tesekurler. Size sorun 80 metre karelik bir restorantti havalandirmak icin secilecek motor gucu secilecek kanal capi kactane filitre takilacak ve buyuklukleri en az 7 kata kadar boru cikacak vetoplam boru uzunlugu 55 metre olsun simdide tesekurler.
25 April 2007, Wednesday 11:09
selam ben ilk kez gördüm sitenizi ve çok beğendim
ben aslında hava kanalı flanşı üretmeyi düşünüyorum fakat daha önce hava kanalı sektöründe herhangi bir deneyimim olmadı. Bu işde hava kanalında montajında çok deneyimli bir usta ile başlayacağız.
ben şuna inanıyorum üreteceğim malzeme en azından sektörümle ilgili olacak bu işi istanbul dışında yapacaz sizce başarılı olma şansımız yüksekmi teşekkur ediyorum şimdiden.
26 April 2007, Thursday 8:41
Sn. Kenan,
Öncelikle açık sözlü ve içten sorunuz için teşekkür ederim. Biliyorsunuz bir insanın bir işte başarılı olması için öncelikle o iş hakkında engin bilgi ve tecrübeye sahip olması gerekir, ticaret özellikle ülkemizde son dönemlerde yapılabilecek riskli işlerin en başında geliyor, bu sebebten kuracağınız iş hususunda ince eleyip sık dokumanız gerektiğini, en azından konusunda uzman insanlarla yakın markaj içinde çalışmanızı tavsiye ederim. Yinede çıktığınız yolda başarılar, inşallah bu çabanız nice hayırlara vesile olur efendim.
23 June 2007, Saturday 21:02
mrb arkadaşlar..
bu sitede insanlar elinden geldiğince bi şeyler yapmaya çalışıyor.ama çoktandır iklimlendirme üzerine gerçekten pratiğe yönelik kaynakları araştırıyorum ama nedense bi türlü doyurucu bi bilgi kaynağı yok.bunun sebebi insanların bilgiyi paylaşmak istemeyişi mi yoksa tamamen ticari kaygılar mı..
saygılar
26 June 2007, Tuesday 10:32
Sn. Nejat Uysal,
Atalarımız, “meyve veren ağaç taşlanır” demişler. İşte Türk insanı meyve yemek için bu yöntemi tercih ettiği için herhalde, kimse kafasına taş yemek istemiyor, sanırım sorunun özü bu.
24 November 2007, Saturday 21:25
bu yazı için teşekkürler
24 November 2007, Saturday 21:28
bu yazı için teşekkür ederim
17 January 2008, Thursday 11:59
yazilarinizi odev arastirmasi sirasinda kesvettim.
eski olduklari icin ara yayinlara ulasamadim.
kanallarda olusan basinc kayiplarinin hesabi konusunda
yardimci olabilirseniz sevinirim.
alda dusovic
z.k.u
makine muh. ogrencisi
12 March 2008, Wednesday 15:00
merhaba serkan bey bende bazı arkadaşlar gibi ödev araştırırken sitenizi keşfettim ve çok açıklayıcı ve istediim bilgileri sayenizde edindim..bence sitenin nasıl kullanılmasına bakıcaımıza biraz daha araştırsak bu yollada en azından bu yayıncı organları kötü şekilde etkilemiş olmayız ..ve bu yönde bilgi paylaşımı hakkında genelde kendi insanmız çok cimri bölüm hocamız sürekli söylediği gibi bilgiye muhtaç bir toplumuz ve paylaşmazsak bunları bi üst kuşak hepsini mezara götürüp ne yapıcak bilmiyorum ??heralde direk bizi ecnebilerin eline teslim edicekler …ben artık geleceiimden şüpe eder oldum .. bilgiler için teşekkürler tekrar..
27 March 2008, Thursday 3:47
Sn ÖZANT
Hava kanalı kesit hesabı proğramını nasıl elde edebilirim Şimdiden teşekkürler